« Powrót do listy artykułów
Picture illustrating an article

Kiedy zmieniać pracę – praktyczne wskazówki

27.06.2013
Maria Kozak   /
Źródło: Wikimedia.org, Fot. Sebastiaan ter Burg, Licencja: CC BY-SA 2.0
Wersja do wydruku

Czy jest możliwe, aby w czasie swojej całej kariery zawodowej pracować tylko dla jednego pracodawcy? Kiedy myśleć o zmianie pracy i jak często to robić, aby nie być posądzonym o brak lojalności? Czy CV z wieloma miejscami pracy będzie mniej wartościowe od tego z jednym lub dwoma?

Nakaz pracy i potrzeba zmiany

Zapewne rodzice lub dziadkowie wielu z nas nie mieli dylematu jak często zmieniać pracę. Większość po ukończeniu szkoły lub studiów otrzymywała tzw. nakaz pracy, który kierował ich do konkretnej miejscowości, a tam do konkretnego zakładu, gdzie czekał na nich etat. Między innymi w taki sposób ludzie migrowali ze swoich rodzinnych okolic, przeprowadzając się niekiedy z całymi rodzinami do odległych miast. A było to w czasach, gdy bezrobocie w oficjalnych statystykach nie istniało, każdy musiał pracować, a państwo czuwało – przynajmniej teoretycznie – aby pracy nie zabrakło dla nikogo.

Dzisiejszy rynek pracy wygląda zgoła inaczej. Bezrobocie jest do pewnego stopnia naturalnym elementem gospodarki wolnorynkowej, państwo od lat nie jest w stanie zapewnić pracy wszystkim, a praca jest towarem jak wiele innych, który jedni sprzedają, a inni kupują za określoną ceną. Kiedy cena przestaje być atrakcyjna dla sprzedającego albo zbyt wysoka dla kupującego pojawia się potrzeba zmiany. Nie zawsze jednak idziemy za nią.

Mobilność zawodowa

Przeciętny Amerykanin zmienia pracę 11 razy w ciągu życia. Polak dokonuje średnio 5 takich zmian. Różnica jest duża i wskazuje, iż znacząco różnimy się pod względem mobilności zawodowej. Co to takiego? Najogólniej mówiąc to umiejętność dostosowania się pracownika do wymogów rynku pracy przejawiająca się między innymi w gotowości do zmiany zawodu, podnoszeniu kompetencji i zdobywaniu nowych kwalifikacji oraz dopasowaniu się do wymagań pracodawcy.

Czy jednak naprawdę jesteśmy aż tak mało elastyczni, jeżeli chodzi o chęć zdobywania nowego zatrudnienia? Niekoniecznie. Pamiętajmy, że średnia nie zawsze jest najlepszą ze statystyk i potrafi być myląca. Gdy bliżej przyjrzymy się wynikom badań prowadzonych w Polsce, to okaże się, że pracę najmniej chętnie zmieniają osoby starsze, za to najmłodsi pracownicy gotowi są na częste zawodowe przeprowadzki. Prawidłowość taka nie dziwi – wszak, gdy jesteśmy młodsi, chętniej eksperymentujemy zdobywając doświadczenie i poszukując swojego miejsca. Wraz z wiekiem bardziej cenimy sobie stabilność i bezpieczeństwo.

14 miesięcy – tyle średnio pracuje u swojego pracodawcy młody Polak, który nie ukończył 25 lat. Jednak pracownicy z grupy 25-35 lata w jednym miejscu pracy spędzają już 4 lata. A gdy przekroczą 35 lat ich staż pracy w jednej firmie wzrasta aż do 9 lat.

Trzeba także pamiętać, że wiek to nie jedyny determinant mobilności zawodowej Polaków. Chętniej pracę zmieniają mieszkańcy dużych miast i osoby lepiej wykształcone. Nie bez znaczenia jest również branża, w której pracują. Mniej skłonni do zmian są pracownicy administracji państwowej oraz przemysłu, zdecydowanie bardziej handlowcy, specjaliści IT, FMCG, budowlańcy oraz pracownicy branży motoryzacyjnej  i szeroko rozumianego sektora usług biznesowych.

Które CV jest lepsze?

Jeszcze do  niedawna dominował pogląd, że pracodawcy niechętnie patrzą na kandydatów ze zbyt dużą liczbą miejsc pracy w CV, bojąc się, że po kilkumiesięcznym pobycie w firmie pracownik odejdzie narażając ich na koszt pozyskania nowego. I chociaż zapewne wielu przedsiębiorców bardzo ceni lojalność pracowników, to coraz częściej rozumieją także, że zmiana pracy jest czymś naturalnym i może świadczyć o aktywności i energii pracownika. W niektórych branżach, zwłaszcza tych powiązanych z szybko zmieniającymi się trendami i modą, rotacja pracowników jest wkalkulowana w koszt ich działalności. A część poradników sugeruje wręcz, że zmiana pracy raz na 2-4 lata jest niezbędna dla utrzymania higieny psychicznej i wysokiego zaangażowania.

Ostatecznie, wartość CV nie tyle zależy od mniejszej lub większej liczby miejsc zatrudnienia, ile od widocznej w nim spójności i konsekwencji. Oznacza to, że życiorys zawodowy z jednym miejscem pracy i dużą różnorodnością realizowanych zadań może być równie cenny, co życiorys z wieloma miejscami wskazującymi na ciągłe doskonalenie i poszerzanie zawodowych kompetencji. Zdecydowanie gorzej wygląda przypadkowość pracodawców, która przejawia się w nieregularnych okresach pracy i wielu branżach zupełnie ze sobą nie powiązanych. Nie ma za to większego znaczenia, że pracownik IT wykaże epizod pracy w sklepie, menadżer projektu pracy w windykacji, a pedagog szkolny w banku. Każdy dzisiaj rozumie, że przy szybko zmieniającym się rynku pracy to całkowicie naturalne i zwyczajne zjawisko.

Kiedy zmieniać pracę?

Na pytanie „Jak często zmieniać pracę?” nie ma jednej poprawnej odpowiedzi, bo zależy to od wielu czynników. O wiele lepsze jest pytanie „kiedy i w jakiej sytuacji?”. Psychologowie badający zjawiska związane z ludzką pracą mówią o pojawiających się symptomach, które zauważone przez nas powinny dać nam do myślenia, że może czas poszukać nowego zajęcia. Osiem najważniejszych z nich to:

  1. Wiesz, że możesz więcej

Gorszy dzień w pracy nie oznacza, że już czas na zmianę, ale jeśli dni przechodzą w tygodnie, a tygodnie w miesiące trzeba coś z tym zrobić. Być może poprosić o inną pulę zadań, być może zmienić stanowisko, pojechać na szkolenie albo zmienić zespół na inny. Jeżeli takie zmiany nie są możliwe, warto odkurzyć swoje CV.

  1. Nie widzisz swojej przyszłości w firmie

Pracując tu gdzie obecnie i robiąc to co obecnie, jak będziesz się czuł za 2, 3, 5 lat? Jeżeli odpowiedź nie spełnia Twoich oczekiwań powoli rozglądaj się za miejscem, w którym twoja przyszłość będzie się jawić w jaśniejszych barwach.

  1. Wokół ciebie w pracy są sami malkontenci

Pamiętaj, że „z jakim przestajesz, takim się stajesz”. Jeżeli twoi koledzy to sfrustrowani, zniechęceni i ciągle narzekający na wszystko pracownicy bez ambicji i chęci rozwoju, uciekaj jak najszybciej. Szkoda twojego czasu, a ryzyko, że upodobnisz się do nich i przejmiesz złe nawyki jest wysokie.

  1. Przestałeś się rozwijać

Nieustanny rozwój to jedna z podstawowych cech ludzkiej egzystencji, także tej zawodowej. Kiedy rozwijamy się to dostrzegamy także sens naszych aktywności. Brak możliwości rozwoju w pracy i poczucie, że już niczego w tej firmie się nie nauczysz, to kolejny powód do poszukania nowej.

  1. Masz poczucie, że jesteś niedoceniony

Bycie docenionym lub nie to odczucie bardzo subiektywne. Jeżeli jednak utrzymuje się ono przez dłuższy czas, jest stale w tobie obecne i nie daje ci spokoju to ani ty nie będziesz miał satysfakcji z pracy, ani pracodawca z ciebie pożytku. Czas na zmianę.

  1. Twoje zarobki nie odpowiadają zajmowanemu stanowisku

Jeżeli na rynku pracy jest wielu, którzy za twoje umiejętności są w stanie zapłacić więcej, to warto do nich zapukać. Chyba, że praca dla obecnego pracodawcy jest dla ciebie wartościowa także z powodów pozafinansowych.

  1. Wygrywają minusy

Każda praca ma swoje pozytywne i negatywne aspekty. Od czasu do czasu warto dokonać bilansu. Jeżeli saldo utrzymuje się na minusie, to także powód do zainteresowania sobą nowego pracodawcy.

  1. W organizacji zaszły niekorzystne zmiany

Każda organizacja, aby się rozwijać, musi wprowadzać zmiany, które pozwolą jej dostosować się do nowych warunków rynkowych i osiągać przewagę konkurencyjną. Zdarza się jednak, że wprowadzane zmiany zamiast poprawiać sytuację tylko ją pogarszają. Jeżeli zmiany w organizacji mają charakter niekorzystny i nie widać szans na poprawę, trwając w niej będziesz jedynie świadkiem jej końca.

Czy osiem powodów zmiany pracy to już wszystkie? Zapewne nie. Każdy z nas ma jeszcze kilka innych, bardziej osobistych, być może związanych z naszym systemem wartości, przekonań, zainteresowań. Kiedy zastanawiamy się „Czy to już ten moment?”, „Czy już teraz szukać nowego zatrudnienia?”, warto pamiętać, że można się pomylić i „wpaść z deszczu pod rynnę”. Praca powinna dawać satysfakcję, lecz to nie oznacza, że powinniśmy działać pochopnie.

Gdybyś został przedsiębiorcą

Na koniec małe ćwiczenie. Wyobraź sobie, że jesteś pracodawcą. Zatrudniasz pracowników i od ich pracy zależy los twojej firmy, czyli także twój i twojej rodziny. Kiedy słaby pracownik przychodzi i składa wypowiedzenie, w duchu myślisz sobie „firma niewiele traci”, ale gdy opuszcza cię świetny specjalista strata jest duża i pojawia się niepewność, czy znajdziesz odpowiedniego następcę. Dodatkowo dochodzi cały proces rekrutacji, czytania CV, rozmów kwalifikacyjnych i ryzyko, że i wybierzesz nieodpowiednią osobę. To wizja pesymistyczna. Są jednak pracodawcy myślący inaczej. Nowy pracownik to nowe pomysły, świeży punkt widzenia, brak utartych schematów i przyzwyczajeń zabijających kreatywność. Nowy pracownik to wielka szansa, impuls do rozwoju, nowe siły, zaangażowanie i w końcu – to pozytywne spojrzenie.

Niech nie paraliżuje cię więc lęk przed zmianą. Każdy z nas kiedyś poszukiwał pracy i zapewne ją zmieniał albo to dopiero przed nim. Zbyt długie zwlekanie i odkładanie na przyszłość może sprawić, że przeoczysz swoją szansę. Ale decydując się na zmianę warto, abyś wiedział dlaczego to robisz.

 

Maria Kozak