« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Programista  / programistka

zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
FPM/Thinkstock
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Programista to osoba, która pisze programy komputerowe za pomocą specjalistycznego języka programowania. Z jego pracy korzysta każdy użytkownik komputera, bo oprogramowanie to właściwie wszystkie narzędzia, jakimi posługujemy się w pracy przy komputerze, począwszy od prostych edytorów tekstu, przez gry, komunikatory internetowe, aż do skomplikowanych systemów operacyjnych. Programy komputerowe mogą służyć na przykład do: pisania tekstów, obróbki zdjęć, przetwarzania danych, wykonywania obliczeń lub sterownia pracą urządzeń zewnętrznych podłączonych do komputera (np. drukarki).

Język programowania, jakim posługuje się programista, to zbiór określonych komend, zawierających ciągi symboli o odpowiedniej składni i gramatyce (zupełnie jak w języku naturalnym). Dzięki nim można precyzyjnie opisać, jakie zadania komputer ma wykonać. Najczęściej programiści są specjalistami tylko w jednym z nich, choć z reguły znają podstawy kilku języków. Obecnie do najpopularniejszych języków programowania należą: JAVA, C, C++, PHP, C# (sharp).

Zanim programista przystąpi do napisania programu, określa jego założenia, cele, wymagania sprzętowe oraz programy współpracujące. Kolejnym krokiem jest opis zadań, jakie powinien wykonywać program, w formie algorytmów. Opracowane algorytmy są kodowane za pomocą odpowiedniego języka programowania. W ten sposób powstaje pierwsza wersja programu. Jest ona poddawana testom, usuwane są błędy i w końcu – po opracowaniu dokumentacji technicznej – oprogramowanie może być przekazane użytkownikowi. Bardzo często w trakcie korzystania z programu pojawia się konieczność naniesienia poprawek lub dodania nowych funkcji. Wtedy program jest udoskonalany i powstają jego nowe wersje.

Programista najczęściej pracuje indywidualnie, jednak przy wykonywaniu bardziej złożonych projektów pracują całe zespoły programistów. Wtedy pod kierunkiem kierownika (menadżera) projektu każdy pracownik wykonuje część programu. Programista często współpracuje z innymi specjalistami, takimi jak twórca dokumentacji czy grafik komputerowy, dlatego w jego zawodzie ważna jest umiejętność pracy w zespole.

W zależności od tego, co należy do głównych obowiązków programisty, można wyróżnić kilka stanowisk pracy w tym zawodzie:

  • programista baz danych – projektuje i zarządza zbiorami danych dla konkretnych dziedzin, np. kadry, płatności,
  • programista aplikacyjny – tworzy oprogramowanie o różnym zastosowaniu, między innymi edytory tekstów, programy graficzne,
  • programista narzędziowy – opracowuje programy systemowe (np. systemy operacyjne) i specjalne (np. sterujące procesami produkcyjnymi),
  • programista aplikacji internetowych – tworzy, utrzymuje i rozbudowuje serwisy internetowe,
  • programista systemów łączności komputerowej – pisze programy wykorzystywane w transmisji danych,
  • tester aplikacji – sprawdza poprawność napisanego programu,
  • menadżer projektów – zarządza tworzeniem całego programu na każdym etapie jego powstawania,
  • projektant aplikacji – na podstawie danych zebranych od klienta przygotowuje algorytm aplikacji i systematyzuje dostęp do danych,
  • analityk aplikacji – odpowiada za kontakty z klientem, analizuje i przedstawia jego potrzeby zespołowi.
Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Jako programistka/programista pracy będziesz szukać w wielu miejscach: mogą to być tak firmy, które potrzebują określonego oprogramowania (np. zajmujące się produkcją przemysłową), jak i podmioty, które wykonują zlecenia dla klientów. W tej ostatniej sytuacji najczęściej zatrudniona/zatrudniony będziesz na cały etat lub jego część, lecz nierzadko czas pracy będzie nienormowany. Niezależnie od pracodawcy, najczęściej pracę będziesz wykonywała/wykonywał stacjonarnie, głównie w pomieszczeniach biurowych. Czasami negocjacje z klientami będą wymagały jednak podróży służbowych poza miejsce zamieszkania.

W zawodzie tym możesz także pracować jako freelancerka/freelancer w ramach własnej działalności gospodarczej. Wtedy swoją pracę najczęściej będziesz wykonywać w domu, przez tak długi czas jak będzie tego wymagało zlecenie.

Decydując się na zawód programisty musisz brać pod uwagę wielogodzinną pracę w pozycji siedzącej oraz znaczne obciążenie wzroku. Warto podkreślić, że pracę na tym stanowisku może wykonywać osoba z niepełnosprawnością (osoba niesłysząca lub poruszająca się na wózku inwalidzkim).

Umiejętności i styl pracy 

Ponieważ codzienne zadania programisty wymagają pracy koncepcyjnej, dlatego w zawodzie tym będziesz potrzebować: zdolności myślenia analitycznego, logicznego rozumowania, planowania oraz dobrej pamięci. Ze względu na to, że często sama/sam możesz odpowiadać za część projektu, powinnaś/powinieneś charakteryzować się samodzielnością, systematycznością i dokładnością. Inną pożądaną cechą jest kreatywność oraz umiejętność twórczego rozwiązywania problemów.

Jeśli myślisz o zawodzie programisty, powinnaś/powinieneś wykazywać się zdolnością pracy w warunkach monotonnych, długim czasem koncentracji uwagi oraz cierpliwością. Zawód ten wymaga ponadto ciągłego poszerzania wiedzy i podnoszenia kwalifikacji, dlatego niezbędna jest zdolność i chęć samodoskonalenia.

W pracy programisty przydatne są także uzdolnienia techniczne i matematyczne.

Jak zdobyć taki zawód? 

Aby zdobyć zawód programisty, będziesz musiała/musiał zdobyć wykształcenie wyższe informatyczne. Uczelnie proponują studia dwustopniowe: 3-letnie studia licencjackie oraz 2-letnie studia magisterskie, podczas których możesz kształcić się w wybranej specjalności. Największe szanse w zawodzie mają absolwenci specjalności związanych z oprogramowaniem.

Pierwsze lata studiów to głównie przedmioty ogólne takie jak: algebra liniowa, algorytmy i struktury danych, analiza matematyczna, elementy logiki i teorii mnogości. Dopiero później w programie zajęć pojawią się przedmioty kierunkowe i praktyki zawodowe. Ofertę studiów informatycznych znajdziesz na uniwersytetach, politechnikach oraz w niepublicznych szkołach wyższych.

W tym zawodzie najbardziej liczą się jednak posiadane umiejętności. W związku z tym zanim podejmiesz studia warto uczyć się samodzielnie prostych języków programowania (np. Pascal).

Potem możesz zgłosić się do Biura Karier, w którym uzyskasz pomoc w organizacji praktyk studenckich lub stażu. Dzięki temu starając się o pracę, będziesz mogła/mógł wykazać się pierwszymi doświadczeniami zawodowymi.

Nie zapomnij także o nauce języka angielskiego, który jest międzynarodowym językiem informatyków. Znajomość niektórych wyrażeń i pojęć jest bardzo pomocna przy posługiwaniu się najbardziej powszechnymi językami programistów. Wiele dokumentacji do programowania pisana jest właśnie w języku angielskim.

Pamiętaj, że w tworzeniu programów dla różnych użytkowników pomocna jest wiedza z innych dziedzin, na przykład księgowości czy prawa, dlatego ważny jest otwarty umysł i ciągłe uzupełnianie wiadomości.

Przydatne linki 

Szczegółowy opis zadań zawodowych programisty znajduje się na stronie Doradca 2000.

Warto zobaczyć:

  • www.programistamag.pl – magazyn programistów i liderów IT,
  • www.java.pl – to portal zrzeszający polskich użytkowników Javy; na stronie można znaleźć artykuły dotyczące tego języka programowania, poznać terminy ogólnopolskich konferencji oraz zapoznać się z aktualnymi ofertami pracy dla programistów Javy;
  • www.msdn.microsoft.com/pl-pl/default – to polska wersja portalu programistów pracujących z oprogramowaniem Microsoftu; tu znajdziesz między innymi wersje testowe nowych programów oraz narzędzi dla programistów, a także wymienisz się informacjami i doświadczeniem z wieloma specjalistami;
  • www.helion.pl – to informatyczna księgarnia internetowa, gdzie można kupić publikacje do wielu języków programowania.