« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Mechatronik

zawód deficytowyzawód deficytowy
zawód, na który na rynku pracy występuje wyższe zapotrzebowanie niż liczba osób poszukujących pracy w tym zawodzie
zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
FPM/Thinkstock
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Mechatronik to specjalista, który projektuje, wytwarza i obsługuje zespoły maszyn, urządzenia mechaniczne oraz całe linie produkcyjne z wykorzystaniem nowoczesnych technik sterowania. Potrafi łączyć wiedzę z zakresu kilku dyscyplin naukowych: elektroniki, informatyki, mechaniki, automatyki i robotyki.

Z mechatroniką stykamy się, gdy przechodzimy przez automatycznie otwierane drzwi, korzystamy z nowoczesnych aparatów fotograficznych, cyfrowych kamer, drukarek, odtwarzaczy CD albo obsługujemy automatyczną pralkę. Do osiągnięć mechatroniki należy także wiele systemów w samochodach, np. system kontroli przyczepności kół w czasie jazdy, sterowania wysokością zawieszenia, stabilizacji jazdy, ABS czy regulacja antypoślizgowa.

Szczegółowy zakres obowiązków tego specjalisty zależy od miejsca pracy oraz zajmowanego stanowiska. Jednak każdy mechatronik powinien dobrze radzić sobie z doborem elementów, podzespołów, modułów, wskaźników i połączeń do urządzeń oraz systemów mechatronicznych, nadzorować ich montaż oraz demontaż, ustalać niezbędne parametry, projektować i opracowywać procesy technologiczne produkcji urządzeń i układów mechatronicznych. A także testować prototypy i wprowadzać poprawki, wykonywać pomiary wielkości elektrycznych i nieelektrycznych oraz interpretować ich wyniki, instalować i weryfikować oprogramowanie sterujące, kontrolować prawidłowość pracy urządzeń i systemów oraz oceniać ich stan techniczny, przygotowywać i prowadzić dokumentację techniczną i ruchową, sporządzać protokoły z uszkodzeń i awarii, czy też wykonywać podstawowe naprawy i regulacje.

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Jako mechatronik zatrudnienia będziesz szukać w zautomatyzowanych zakładach produkcyjnych (np. przemysłu spożywczego) oraz zakładach usługowych (serwis, naprawa urządzeń i systemów mechatronicznych). Możesz także prowadzić samodzielną działalność gospodarczą. Pracodawcy szukają też fachowców tej specjalności, proponując im stanowiska w przemyśle wytwarzającym układy mechatroniczne stosowane w sprzęcie gospodarstwa domowego, w przemyśle obrabiarkowym, elektromaszynowym, motoryzacyjnym i lotniczym. Ponadto możesz znaleźć pracę w placówkach służby zdrowia przy eksploatacji urządzeń medycznych i aparatury diagnostycznej oraz w jednostkach zajmujących się poradnictwem i upowszechnianiem wiedzy z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń mechatronicznych. Swoje obowiązki możesz wykonywać na stanowisku konstruktora, technologa, mistrza lub kierownika działu, sprzedawcy sprzętu, diagnosty i serwisanta sprzętu mechatronicznego, a także operatora.

Pamiętaj, że mechatronik pracuje zwykle w halach produkcyjnych, warsztatach naprawczych lub w laboratoriach. Jego godziny pracy są uzależnione od zajmowanego stanowiska i zasad obowiązujących w danym zakładzie. Niektóre linie produkcyjne wymagają stałego nadzoru, w związku z tym praca może odbywać się nawet na trzy zmiany, także w weekendy i dni świąteczne.

Pracownik ten, w zależności od specyfik zakładu, może być narażony na wiele szkodliwych dla zdrowia czynników m.in. na długotrwałe przebywanie w polu elektromagnetycznym, naświetlanie promieniami rentgenowskimi, zatrucia pyłami powstającymi przy szlifowaniu, kontakt z substancjami alergicznymi (np. oparami metali).

Warto wspomnieć, że niektóre dolegliwości mogą okazać się przeciwwskazaniem do wykonywania tego zawodu. Są to m.in.: nieskorygowane szkłami wady wzroku, brak widzenia obuocznego, zaburzenia widzenia barw, niedosłuch, schorzenia narządu ruchu oraz ograniczenie sprawność rąk.

Umiejętności i styl pracy 

Aby sprawdzić się w zawodzie mechatronika, powinnaś/powinieneś przede wszystkim posiadać zainteresowania techniczne i informatyczne oraz zdolności matematyczne. Niezbędna jest ciekawość, która pozwoli Ci odkrywać zasady działania wszelkich urządzeń technicznych. W przypadku zadań związanych z projektowaniem konieczna jest także kreatywność oraz zdolność myślenia globalnego (całościowego) i systemowego, abyś mogła/mógł spojrzeć na swoją konstrukcję pod kątem wielu użytkowników.

Powinnaś/powinieneś charakteryzować się także dokładnością, spostrzegawczością oraz umiejętnością dobrej organizacji. Bardzo pomocna, szczególnie na stanowiskach związanych z montażem urządzeń, jest zdolność koncentracji uwagi, dobra koordynacja wzrokowo-ruchowa oraz wysoka sprawność rąk, a zwłaszcza palców.

Nie może Ci także zabraknąć umiejętności współpracy oraz koordynacji i kierowania zespołem pracowników. Oznacza to m.in. umiejętność łatwego nawiązywania kontaktów, komunikatywność oraz łatwość w wyrażaniu własnych myśli w mowie i w piśmie. Istotna jest także gotowość do ciągłego podnoszenia kwalifikacji i poszerzania wiedzy w oparciu o nowoczesne technologie. Ze względu na konieczność zapoznawania się z dokumentacją techniczną urządzeń przydatna może być znajomość języka obcego (angielskiego, niemieckiego).

Jak zdobyć taki zawód? 

Przygotowania do pracy w tym zawodzie możesz rozpocząć już na etapie szkoły gimnazjalnej, koncentrując się na nauce matematyki, fizyki i informatyki. Ta wiedza z pewnością pomoże Ci na kolejnym etapie kształcenia, czyli w czteroletnim technikum mechanicznym, elektronicznym lub mechatronicznym. Program nauczania obejmuje przedmioty ogólne oraz zawodowe, m.in. podstawy mechatroniki, technologie i konstrukcje mechaniczne, urządzenia i systemy mechatroniczne, pracownię urządzeń mechatronicznych, język obcy zawodowy. Oprócz zajęć teoretycznych, czekają cię także praktyki zawodowe, podczas których zdobędziesz konkretne umiejętności. Nauka zakończona jest egzaminem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe. Otrzymanie pozytywnego wyniku skutkuje przyznaniem tytułu technik mechatronik. Podobne kwalifikacje możesz zdobyć również po ukończeniu dwuletniej szkoły policealnej.

Dalszym krokiem jest rozpoczęcie studiów wyższych na kierunku mechatronika. Najbardziej zaawansowanym polskim ośrodkiem kształcenia w tym zakresie jest Wydział Mechatroniki Politechniki Warszawskiej. Mechatroników kształci się także w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie, Politechnice Świętokrzyskiej w Kielcach, Akademii Górniczo-Hutniczej w KrakowiePolitechnice Poznańskiej, Politechnice Wrocławskiej oraz w Wyższej Szkole Mechatroniki w Katowicach. Zwykle obowiązuje tam system dwustopniowy: czteroletnie studia inżynierskie i dwuletnie magisterskie. Słuchacze zainteresowani studiami magisterskimi przechodzą na nie po ukończeniu trzeciego roku studiów inżynierskich. Pozostali otrzymują dyplom inżyniera, kończąc czwarty rok. Oni również mogą podjąć studia magisterskie, lecz w tym układzie ich edukacja jest o rok dłuższa: cztery i dwa lata. Przez pierwsze trzy lata programy studiów są jednolite, poświęcone nauczaniu przedmiotów charakterystycznych dla uczelni technicznych, tzn. matematyki, fizyki, języków obcych oraz podstawowych zawodowych, czyli: mechaniki, elektrotechniki, automatyki, metrologii, informatyki oraz konstrukcji i technologii elementów i przyrządów precyzyjnych i elektronicznych. Podział na specjalności następuje na trzecim roku. Wówczas można zawęzić obszar swoich zainteresowań do automatyki przemysłowej, biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, przemysłowych systemów pomiarowych, robotyki, inżynierii fotonicznej czy techniki multimedialnej. Dostępność poszczególnych specjalności zależy od programu zajęć na konkretnej uczelni, dlatego zanim zdecydujesz, gdzie studiować mechatronikę, warto zapoznać się z pełną ofertą kształcenia.

Przydatne linki 

Więcej informacji o zawodzie – mechatronik znajdziesz w portalu edukacyjnym Perspektywy.

Warto zobaczyć:

  • www.mechatronika.info.pl – to serwis informacyjny stworzony przez studentów Wydziału Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej, w którym można znaleźć branżowe aktualności, informacje na temat seminariów i konferencji oraz polecanych publikacji;
  • informator o zawodzie technik mechatronik przygotowany przez Zespół Szkół Mechanicznych, Elektrycznych i Elektronicznych w Toruniu.

Komentarze

Czym to się różni od inż automatyki i robotyki ?