« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Coach

zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
FPM/Thinkstock
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Coach jest trenerem rozwoju osobistego. To osoba, która pomaga klientowi odkryć właściwą drogę do celu, używając do tego swoich umiejętności, doświadczenia życiowego, technik oraz narzędzi.

Coaching jest interaktywnym procesem, który pomaga pojedynczym osobom lub organizacjom w przyspieszeniu tempa rozwoju i polepszeniu efektów działania. Nie analizuje on przeszłości czy wpływu minionych zdarzeń, ale skupia się na teraźniejszości i przyszłości. Coachowie pracują w obszarach związanych z biznesem, rozwojem kariery, finansami, zdrowiem i relacjami interpersonalnymi. Dzięki coachingowi klienci ustalają konkretniejsze cele, optymalizują swoje działania, podejmują trafniejsze decyzje i pełniej korzystają ze swoich naturalnych umiejętności. Praca coacha oparta jest na partnerskiej relacji i wzajemnym zaufaniu. Specjalista ten dąży do wydobycia rozwiązań i strategii z wnętrza klienta – nadrzędnym zadaniem coacha jest pokazanie tych umiejętności i zasobów, które klient już posiada.

Podstawowe typy coachingu to:

  • coaching kariery (career transition coaching), skierowany do osób, które zmieniają ścieżkę kariery;
  • coaching personalny (personal/life coaching), obejmuje takie dziedziny jak: plany życiowe, wizję w życiu, związki, kreatywność, organizację czy nawet problemy wychowawcze z dziećmi;
  • coaching biznesowy (small bussines coaching), adresowany do właścicieli i menadżerów małych lub nowo założonych firm;
  • coaching „firmowy” (executive-corporate coaching), przeznaczony dla m.in. menadżerów i specjalistów, którzy chcą popracować nad własnym rozwojem zawodowym, uniknąć lub wyjść z „wypalenia zawodowego”; a także dla firm, które pragną przeszkolić swoich menedżerów z zakresu coachingu czy wspomóc pracowników poprzez wykorzystanie coachingu w planowaniu strategicznym lub budowaniu zespołu.

Proces coachingowy trwa 3-6 miesięcy, choć może być przedłużony. Warto jednak pamiętać, że coaching nie jest psychoterapią. Nie jest w stanie pomóc klientowi z problemami natury emocjonalnej czy poznawczej, nie zajmuje się pomocą psychologiczną i nie leczy zaburzeń. Zdarza się jednak, że coach udziela rad, wyraża własne opinie lub sugestie.

Coach najczęściej pracuje indywidualnie, jednak początkujący specjaliści mogą prowadzić spotkania z klientami w obecności superwizora, od którego otrzymują informacje zwrotne. Pomaga to w zdiagnozowaniu ewentualnych przeszkód w pracy i doskonaleniu umiejętności zawodowych coacha.

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Pracę w tym zawodzie wykonywać będziesz przede wszystkim na zasadach samozatrudnienia: zwykle po ukończeniu szkoły coachów zakłada się własną działalność gospodarczą i obsługuje klientów indywidualnych. Zdarza się, że coach zatrudniany jest do projektu, często dofinansowanego ze środków UE np. Lider na FALI.

Swoją pracę będziesz wykonywać w pomieszczeniu biurowym. Ważne, aby było to miejsce komfortowe dla klienta, zapewniające mu atmosferę bezpieczeństwa i prywatności. Razem z klientem będziecie przygotowywać harmonogram spotkań, dobierając terminy odpowiednie dla obu stron. Ustalicie także sposoby komunikowania się (bezpośrednio, telefonicznie lub mailowo). Nie ma w tym względzie żadnych zewnętrznych narzuconych norm. Dlatego warunki i czas pracy tego specjalisty są bardzo elastyczne.

Relację coacha z klientem można określić jako partnerską. Coach nie podchodzi do klienta z pozycji eksperta, autorytetu czy osoby uzdrawiającej. Coach i klient wspólnie ustalają cel, format i oczekiwane wyniki ich pracy.

Kandydatom do pracy w tym zawodzie nie stawia się szczególnych wymagań zdrowotnych, jednak z uwagi na codzienne kontakty z ludźmi wskazana jest dobra sprawność narządu słuch i wzroku. Ważna jest również dbałość o wizerunek zewnętrzny – schludny wygląd i ubiór oraz stosowne zachowanie.

Umiejętności i styl pracy 

Ze względu na bardzo dużą intensywność kontaktów społecznych, aby sprawdzić się w zawodzie coacha potrzebujesz wysokiego poziomu kompetencji interpersonalnychłatwości budowania relacji, komunikatywności oraz umiejętności współpracy. Musisz być przede wszystkim dobrym słuchaczem, umieć zadawać pytania kierunkujące na dalszy rozwój, powstrzymując się przy tym od wydawania własnych ocen i osądów. Pamiętaj, że coach to także baczny obserwator. Specjalista ten powinien umieć dostrzec szczegóły, których inni nie dostrzegają, rozpoznawać stany emocjonalne i na podstawie zgromadzonych informacji wyciągać trafne wnioski.

Niezwykle ważne są także umiejętności dydaktyczne. Powinnaś/powinieneś umieć dzielić swoją wiedzą i doświadczeniem życiowym, jednocześnie czerpiąc z tego przyjemność. A zatem niezbędna jest również dojrzałość emocjonalna, cierpliwość, opanowanie, a nade wszystko szacunek do drugiego człowieka.

Powinnaś/powinieneś ponadto odznaczać się dokładnością, wnikliwością oraz umiejętnością planowania. Przydatna może być także elastyczność w myśleniu i działaniu pozwalająca na dostosowanie się do różnych klientów i okoliczności.

Jak zdobyć taki zawód? 

Zawód coacha, podobnie jak wiele innych profesji, nie jest w Polsce uregulowany prawnie, dlatego do wykonywania tego zawodu nie potrzebujesz dyplomu, certyfikatu czy też innych dokumentów kwalifikacyjnych. To przede wszystkim klient decyduje, czy chce pracować z dyplomowanym coachem, czy też nie.

Jeśli jednak chcesz uzyskać merytoryczne przygotowanie, masz przed sobą szeroki wachlarz możliwości. Szkół i uczelni przygotowujących do zawodu coacha jest w Polsce kilkanaście. Oferta rozpoczyna się od studiów podyplomowych (np. na Uczelni Łazarskiego w Warszawie) aż do szkoleń polskich filii międzynarodowych organizacji, takich jak International Coaching Community (ICC), czy International Coaching Federation (ICF). Czas trwania kursów, podobnie jak ich cena, mogą się od siebie różnić. Szkolenia są bowiem krótkie, kilkudniowe, jak i długie, dwuletnie. Ponieważ nie ma ujednoliconej polskiej certyfikacji, wybór szkoły jest obarczony istotnym ryzykiem.

Na co się zdecydować? Na stronach ICC i ICF można znaleźć listę certyfikowanych coachów, od których można uczyć się zawodu. Przy wyborze coacha warto też skorzystać z tzw. marketingu szeptanego i udać się do osoby sprawdzonej, polecanej przez zadowolonych klientów.

Na szkoleniach – oprócz części teoretycznej – ważnym elementem są sesje coachingowe przy użyciu różnych metod. Wykorzystywana jest praca w parach, w grupach, jest dużo zadań indywidualnych. Przykładowy opis programu szkolenia znajdziesz na stronie Wszechnicy Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Rozwój zawodowy w tej profesji polega głównie na doskonaleniu kompetencji zawodowych. Tego typu formy kształcenia proponowane są m.in. przez ICC Poland. Doświadczony coach może również przyjąć rolę superwizora.

Przydatne linki 
  • www.icf.org.pl – to strona internetowa ICF Polska, który jest oddziałem International Coach Federation, największej na świecie organizacji coachingowej. Działania ICF służą rozwijaniu coachingu poprzez tworzenie standardów, dostarczanie niezależnej struktury akredytacji dla coachów i szkół coachingu oraz budowanie forum wymiany doświadczeń.
  • www.coaching.info.pl – tu znajdziesz tu podstawowe informacje dotyczące coachingu, branżowe artykuły, rekomendacje dotyczące najnowszych publikacji, a także bazę polskich coachów.
  • www.prosperitycoaching.pl – to serwis internetowy Instytutu Prosperity, który tworzy oraz realizuje programy szkoleniowe i rozwojowe. W swojej ofercie proponuje usługi coachingowe oraz Szkołę Coachów.

Zawody pokrewne

- baza praca-enter -
- baza zewnętrzna -

Komentarze

Coach nie dzieli się swoją wiedzą i doświadczeniem życiowym i um dydaktyczne są niepotrzebne. Wręcz nawet praktyka dydaktyka (a więc i wysokie umiejętności w tym zakresie) mogą przeszkadzać w prowadzeniu sesji coachingowej.

Coach nie jest trenerem rozwoju osobistego. Trener i coach to dwie różne profesje.

Istnieje również coaching grupowy, gdzie pracując tymi samymi narzędziami pracuje się z zespołem

Do marcin.john:
- żadna znana mi organizacja poza ICC nie zabrania kategorycznie udzielania rad
- psychoterapeuta również nie udziela rad
- każdą radę - niezależnie kto jej udziela - można przyjąć / odrzucić / przedyskutować

Warto dodać, że od kilku lat działa w Polsce krajowa izba gospodarcza Izba Coachingu - jedyna na świecie organizacja zrzeszająca firmy coachingowe. Ma ona również swój system akredytacji coachów oraz nadawania im kwalifikacji superwizorów

Bardzo ładnie i zwięźle opisane:) Dodam tylko, że coach korzysta ze swojego doświadczenia życiowego i umiejętności - ale nie w odniesieniu do celu klienta, a raczej swojego "warsztatu coacha". Tzn. coach nie musi znać się na branży w której pracuje jego klient, ani mieć doświadczenia w dziedzinie. Oczywiście jest to przydatne, żeby coach łatwiej odnalazł się w świecie klienta.

I odniosę się też do udzielania rad - coach z ZAŁOŻENIA I ZASADY nie udziela rad. Może oczywiście sporadycznie udzielić rady klientowi, ale jako jego PARTNER a nie specjalista - jak w przypadku psychoterapii, mentoringu czy doradztwa. Tzn. rade coacha można przyjąć lub odrzucić, przedyskutować - jak w rozmowie z partnerem.