« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Chemik

FPM/Thinkstock
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Chemik zajmuje się produkowaniem, analizowaniem lub bezpiecznym stosowaniem wyrobów chemicznych. Bada naturę i właściwości różnych substancji, a także ich przemiany, i szuka związków między właściwościami substancji a ich składem oraz określa ich zastosowania w przemyśle.

Chemia jako bardzo obszerna dziedzina wiedzy, która dodatkowo bardzo dynamicznie się rozwija, posiada kilka dyscyplin naukowych. Najczęściej chemik-naukowiec specjalizuje się w jednej z nich:

  • chemia nieorganiczna – zajmuje się wszystkimi związkami materii nieożywionej;
  • chemia organiczna – koncentruje się na związkach zawierających w sobie atom węgla;
  • chemia analityczna – bada skład i struktury pojedynczych pierwiastków lub związków;
  • chemia fizyczna – obejmuje wszystkie zjawiska występujące na pograniczu chemii i fizyki.

Oprócz tych tradycyjnych dyscyplin chemicznych wciąż powstają nowe, interdyscyplinarne kierunki badań, które ze względu na zastosowanie w przemyśle będą odgrywać coraz większą rolę w przyszłości. Wymienić tu można m.in. chemię supramolekularną, chemię metaloorganiczną, biochemię i biologię molekularną oraz geochemię i astrochemię. Ponadto wymienione dyscypliny o charakterze teoretycznym posiadają swoje odpowiedniki w chemii stosowanej, której głównym zadaniem jest rozwój technologii chemicznej. Dzięki temu możliwe stało się zastosowanie wiedzy chemicznej w jednym z ważniejszych działów gospodarki, czyli w przemyśle chemicznym.

W związku z tym chemik może podejmować pracę w tzw. wielkiej chemii, gdzie odpowiedzialny jest za prowadzenie i nadzorowanie procesu produkcji tworzyw sztucznych, nawozów i paliw. Może również specjalizować się w produkcji stosunkowo małych ilości, ale bardzo kosztownych substancji, takich jak leki, detergenty, kleje, farby czy związki zapachowe. Z kolei chemik zajmujący się przetwórstwem chemicznym będzie odpowiadał za przetwarzanie gotowych substancji i produktów chemicznych poprzez ich mieszanie, obróbkę termiczną i mechaniczną lub pakowanie. Inne zadania stoją przed chemikiem, który decyduje się na podjęcie pracy dydaktycznej na uczelni wyższej lub w szkole gimnazjalnej czy średniej – sprowadzać się będą one do przygotowania zajęć i pracy z uczniami/studentami.

Warto podkreślić, że pracownik laboratorium w firmie produkcyjnej podlega ścisłemu nadzorowi zwierzchników, czyli kierownika działu, menadżera lub dyrektora zakładu.

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Jako chemik pracy możesz szukać w jednostce badawczo-rozwojowej, instytucie naukowym, firmie przemysłowej (np. kosmetycznej, farmaceutycznej), w dużym zakładzie produkcyjnym (np. biopaliw, nawozów czy tworzyw sztucznych) oraz na wyższej uczelni i w szkole. W zależności od zajmowanego stanowiska Twoje obowiązki zawodowe będziesz wykonywać w różnym otoczeniu m.in. w pracowni naukowej, laboratorium badawczym, hali technologicznej, czy też w sali wykładowej lub lekcyjnej.

Podczas badań będziesz posługiwać się różnorodnymi przyrządami, takimi jak probówki, pipety, menzurki, kolby, szczypce czy mikroskop. Często będziesz używać odczynników chemicznych, które działają toksycznie. Aby nie wdychać trujących oparów możesz pracować pod wyciągiem. Dodatkową ochronę stanowią okulary oraz fartuch roboczy. W niektórych przypadkach stosowane są także rękawice ochronne, zabezpieczające przed oparzeniem lub odmrożeniem.

Chemicy pracujący w laboratoriach mają zwykle stałe godziny pracy. Pracują w dni powszednie na jedną zmianę. Zdarza się jednak, że cykl produkcyjny w zakładach przemysłowych musi trwać całą dobę, wówczas konieczne jest zastosowanie sytemu zmianowego. Najczęściej chemicy laboratoryjni zatrudniani są na zasadach umowy o pracę w pełnym lub niepełnym wymiarze godzinowym.

Nauczyciele chemii są pracownikami etatowymi. Obecnie wymiar czasu pracy nauczyciela chemii w gimnazjum wynosi 20 godzin, zaś w szkole średniej 19 godzin. Oprócz tego nauczyciel uczestniczy w posiedzeniach Rady Pedagogicznej, spotkaniach z rodzicami oraz różnych akcjach i imprezach szkolnych. Chemicy zatrudniani jako wykładowcy na uczelni mogą pracować na zasadach umowy o pracę w pełnym lub częściowym wymiarze godzinowym, który uzależniony jest od posiadanego stopnia naukowego i który dzielą między pracę dydaktyczną oraz naukową. Innym rozwiązaniem są godziny zlecone: wówczas pracownik umawia się z uczelnią co do czasu i zakresu pracy.

Zawód chemika nie wymaga częstych wyjazdów służbowych. Specjalista najczęściej wykonuje czynności zawodowe bezpośrednio w miejscu zatrudnienia. Wyjątek może stanowić chemik-wykładowca, który uczestniczy w konferencjach i sympozjach naukowych w kraju i za granicą.

Przeciwwskazaniem do wykonywania tego zawodu są skłonności do alergii, a także przewlekłe choroby dróg oddechowych.

Umiejętności i styl pracy 

Jeśli chciałbyś pracować w laboratorium chemicznym, potrzebować będziesz bogatej wiedzy teoretycznej oraz uzdolnień manualnych, niezbędnych do korzystania z aparatury i przyrządów badawczych. Niezwykle ważna jest dokładność precyzja. Potrzebować będziesz rzetelności oraz świadomości ponoszenia odpowiedzialności za wykonywaną pracę, bo od przeprowadzonej analizy może zależeć bezpieczeństwo osób korzystających z danego wyrobu chemicznego, jak również zdolności logicznego myślenia i wyciągania wniosków, dobrej pamięci, spostrzegawczości oraz wnikliwości. W tym zawodzie przydatne są pomysłowość, inicjatywa, jak i odporność na monotonię pracy.

W związku z ciągłym rozwojem nauki w zawodzie tym powinnaś/powinieneś odznaczać się także gotowością do nieustannego doskonalenia zawodowego i dokształcania. Ponadto powinnaś/powinieneś dysponować ciekawością badawczą, zamiłowaniem do systematycznej lektury publikacji naukowych oraz stawiania i rozwiązywania problemów badawczych. Potrzebna jest również znajomość języków obcych, gdyż nierzadko specjalista musi sięgać do zagranicznej literatury fachowej, oraz umiejętność posługiwania się komputerem, który wykorzystywany jest w codziennej pracy.

Aby pracować w zawodzie nauczyciela chemii w szkole lub wykładowcy uniwersyteckiego tego przedmiotu, powinnaś/powinieneś dodatkowo być osobą komunikatywną, z łatwością nawiązywać kontakt z dziećmi i młodzieżą. Nie możesz zapominać o porządku, przestrzeganiu przepisów bhp i dyscypliny podczas zajęć, stąd musisz być osobą stanowczą, zdecydowaną i dobrze zorganizowaną.

Jak zdobyć taki zawód? 

Aby podjąć pracę w charakterze pracownika naukowo-badawczego w instytucie, laboranta czy wykładowcy na uczelni, musisz posiadać wyższe wykształcenie kierunkowe. Obecnie chemię można studiować na wielu uniwersytetach i politechnikach. Niektórzy pracodawcy decydują się na zatrudnienie chemików z wykształceniem średnim, czyli po ukończeniu technikum chemicznego lub szkoły policealnej o kierunku chemicznym.

Wykładowcy i nauczyciele szkolni, oprócz przygotowania merytorycznego, powinni posiadać kwalifikacje pedagogiczne. Uzyskanie ich jest możliwe dzięki ukończeniu, w toku studiów, specjalizacji pedagogicznej. W programie nauczania, poza przedmiotami kierunkowymi, znajduje się także pedagogika, psychologia, dydaktyka i metodyka chemii. Studenci zobowiązani są także do odbycia praktyki zawodowej w szkole. Drugą możliwością zdobycia kwalifikacji pedagogicznych jest zaliczenie studiów podyplomowych na kierunku przygotowanie pedagogiczne.

Chemik pracujący w zakładzie produkcyjnym lub jednostce badawczej może awansować obejmując funkcję kierowniczą np. menadżera projektu, kierownika działu, czy w końcu dyrektora firmy. W przypadku nauczycieli kariera opiera się na zdobywaniu kolejnych stopni zawodowych od nauczyciela stażysty, przez nauczyciela kontraktowego i mianowanego, aż po nauczyciela dyplomowanego. Z kolei wykładowcy, którzy gromadzą dorobek naukowy, mogą osiągać stopnie: doktora, doktora habilitowanego i w końcu profesora.

Przydatne linki 

Więcej informacji o pracy chemika znajdziesz na stronie Doradca 2000.

Warto zobaczyć:

  • www.miesiecznikchemik.pl – to internetowy portal czasopisma Chemik, które zawiera artykuły problemowe i naukowo-badawcze recenzowane przez specjalistów w tej dziedzinie. Ponadto znajdziesz tutaj: obszerne doniesienia z firm – krajowych i zagranicznych – prezentujące aktualny stan i tendencje zmian w polskim i światowym przemyśle chemicznym, zaproszenia na konferencje i spotkania naukowe, a także nowe akty prawne.


 

Zawody pokrewne

- baza praca-enter -
- baza zewnętrzna -

Komentarze

ok