« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Dziennikarz prasowy  / dziennikarka prasowa

zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
© Matthew Antonino - Fotolia.com
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Dziennikarz prasowy to osoba, której zadaniem jest przekazywanie rzetelnych, wiarygodnych i bezstronnych informacji oraz różnorodnych opinii na łamach prasy. Aby było to możliwe, dziennikarz w pierwszej kolejności musi zebrać dane. Mogą to być np. newsy, historie sprzed wieków, porady zdrowotne,  wywiady ze znanymi osobami. Najważniejsze, by był to interesujący materiał i wpisywał się w formułę danego wydawnictwa. Następnie obowiązkiem każdego dziennikarza jest zweryfikowanie zgromadzonych informacji oraz odpowiednie ich opracowanie i zredagowanie. W efekcie powstaje artykuł, felieton, reportaż, esej lub notatka prasowa.

Najbardziej czasochłonnym zajęciem jest szukanie ciekawych tematów. Często wiąże się to z pracą w szybkim tempie - z błyskawiczną reakcją na wydarzenie. Szczególnie dotyczy to dziennikarzy działu miejskiego, którzy muszą bardzo szybko przeanalizować zgromadzone dane i zredagować tekst. Z pewnością rozwój technologii ułatwił to zadanie dziennikarzom. Mogą oni szukać informacji przez Internet oraz śledzić na bieżąco, jakie tematy przykuwają uwagę czytelników i wywołują dyskusje. Nieco inaczej wygląda praca dziennikarza piszącego dla tygodnika lub miesięcznika. Wymaga się od niego głębszej analizy tekstu, dodania własnej opinii i komentarza do opisywanych wydarzeń.

Dziennikarze prasowi zajmują się różnorodną tematyką. Można wyróżnić m.in.: dziennikarstwo polityczne, sportowe, biznesowe, naukowe czy śledcze. Dziennikarz specjalizujący się w określonej dziedzinie musi doskonale znać branżę oraz posługiwać się jej specyficznym językiem.

Inny podział tej grupy zawodowej łączy się z rodzajem wykonywanej pracy i specyfiką tekstu. Można zatem wymienić:

  • felietonistę, który pisze do stałej rubryki w dzienniku lub czasopiśmie;
  • korespondenta, który czasowo lub na stałe jest oddelegowany do konkretnego kraju (lub kilku państw) i przysyła stamtąd wiadomości (korespondencje własne);
  • reportażystę zajmującego się zbieraniem informacji i tworzeniem na ich podstawie reportażu;
  • redaktora redagującego materiały przekazane przez innych dziennikarzy, który ponadto  decyduje o tym, co zostanie opublikowane.

Praca dziennikarza wiąże się z intensywnymi kontaktami z innymi ludźmi: z uczestnictwem w kolegiach redakcyjnych, wspólnym zbieraniem informacji, wywiadami z ekspertami czy świadkami wydarzeń itp. Dlatego w zawodzie tym niezbędna jest umiejętność współdziałania i dobrej organizacji pracy. Jednak najczęściej pisanie tekstu to praca indywidualna, stąd przydatne są również spora samodzielność i samodyscyplina.

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Dziennikarze prasowi mogą pracować w redakcjach gazet lokalnych lub ogólnopolskich – dzienników, tygodników, miesięczników lub kwartalników. Mogą również pisać teksty dla portali internetowych. Popularnym rozwiązaniem jest samozatrudnienie, czyli współpraca jako freelancer z różnymi redakcjami bez wiązania się umową o pracę. Z jednej strony pozwala to na większą elastyczność czasu pracy i daje możliwość pisania w domu, z drugiej wymaga ciągłego szukania zleceń – zwłaszcza na początku kariery dziennikarskiej.

Najczęściej miejscem wykonywania codziennych obowiązków zawodowych jest pomieszczenie redakcyjne, gdzie dziennikarze mogą wyszukiwać i opracowywać informacje, pisać teksty, odbierać telefony i pocztę elektroniczną. Jednak wiele czasu spędzają także „w terenie” – na ulicy, w siedzibach różnych instytucji czy firm. Uczestniczą w konferencjach prasowych, eventach, festiwalach. Może się to wiązać z koniecznością wyjazdów poza miejsce zamieszkania – czasem nawet kilkumiesięcznych w odległe zakątki świata.

W zależności od miejsca zatrudnienia i pełnionej funkcji dziennikarze prasowi mogą pracować w różnych porach. W redakcjach gazet codziennych trzeba najczęściej pełnić dyżury nocne, aby następnego dnia rano czytelnicy mogli przeczytać najświeższe doniesienia. Z kolei pracując w redakcji czasopism, dziennikarze wykonują pracę raczej w stałych godzinach tylko w dni robocze.

W tym zawodzie bardzo ważna jest dobra kondycja psychofizyczna, choć mogą go wykonywać osoby z niepełnosprawnością (poruszające się na wózkach inwalidzkich czy osoby niewidome lub niedowidzące).


 

Umiejętności i styl pracy 

Jeśli pragniesz zostać dziennikarzem prasowym, przede wszystkim powinieneś/powinnaś dysponować zdolnościami językowymi. Musisz także doskonale znać język polski – jego zasady gramatyczne i ortograficzne, stale poszerzać słownictwo i doskonalić warsztat. W tym zawodzie przyda się także  znajomość języków obcych. Może stworzyć to okazję do podróżowania po całym świecie i poznawania ludzi innych narodowości. I jeszcze jedno. Potrzebne jest tzw. lekkie pióro, czyli umiejętność formułowania myśli w atrakcyjny dla odbiorcy sposób.

Nie może ci zabraknąć kreatywności oraz ciekawości wobec otaczającego świata. Równie ważna jest  zdolność logicznego myślenia i spojrzenia na zagadnienie (temat) z różnych perspektyw. Cenna będzie umiejętność koncentracji i podzielności uwagi oraz pracy w szybkim tempie, bowiem mogą  przydarzyć się sytuacje, w których będziesz musiał „od ręki” zredagować trafną i ciekawą notatkę. Także łatwość nawiązywania i utrzymywania kontaktów może pomóc w wypełnianiu obowiązków zawodowych.

Co jeszcze? Powinieneś/powinnaś charakteryzować się cierpliwością i determinacją, bowiem nie raz będziesz godzinami czekać na wywiad lub informację istotną dla odbiorców. Ze względu na tempo pracy i stres z tym związany przyda się odporność psychiczna

Pamiętaj, że wolności słowa musi towarzyszyć pełna odpowiedzialność za to, co napiszesz. Twoim obowiązkiem będzie przekazywanie rzetelnych i prawdziwych informacji z zachowaniem zasad Kodeksu Etyki Dziennikarskiej.


 

Jak zdobyć taki zawód? 

Przygodę z dziennikarstwem możesz rozpocząć już w szkole średniej, wybierając klasę o profilu dziennikarskim (np. w V LO w Częstochowie), która ma rozszerzony program nauczania języka polskiego, języka obcego i informatyki. Uczniowie poznają warsztat pracy dziennikarza prasowego i radiowego, podstawowe gatunki dziennikarskie oraz zasady redakcyjnego opracowania tekstów. Przykładowe specjalizacje w takiej klasie to: multimedia i grafika komputerowa, edukacja filmowa oraz warsztaty redaktorsko-medialne. Klasa dziennikarska pozwala rozwijać zainteresowania publicystyczne i zdolności językowe, umożliwia przygotowanie do dalszej edukacji na studiach wyższych. Na tym etapie kształcenia możesz skorzystać z bogatej oferty programowej uczelni państwowych i prywatnych. Zwykle studia na kierunku dziennikarstwo i komunikacja społeczna prowadzone są w systemie dwustopniowym (trzyletnich studiów licencjackich i dwuletnich uzupełniających zakończonych uzyskaniem tytułu magistra). Wspomniany kierunek mają także w ofercie szkoły policealne (np. Centrum Edukacji COPERNICUS). Tam nauka trwa najczęściej dwa semestry i koncentruje się na poznaniu podstawowych technik dziennikarskich.

Warto jednak pamiętać, że dziennikarzami, zwłaszcza w branżowych czasopismach, są często osoby, które kształciły się na innych kierunkach, takich jak: informatyka, prawo czy budownictwo. Są cennymi pracownikami, gdyż są dobrze przygotowane merytorycznie. Inne popularne kierunki studiów wyższych, po których możesz zajmować się dziennikarstwem to: socjologia, politologia, filologia polska, kulturoznawstwo czy psychologia.

Musisz jednak pamiętać, że zdobycie odpowiedniego wykształcenia to dopiero początek kariery dziennikarskiej. Znalezienie pracy na etacie czy choćby bezpłatnej praktyki lub stażu stanowi nie lada wyzwanie. Jeśli zdecydujesz się wybrać  ten zawód, musisz być przygotowany/przygotowana na ciężką pracę, uzbroić się w cierpliwość, mieć ogromne samozaparcie. Zwykle pierwsze stanowisko to dziennikarz stażysta. Następne szczeble awansu to reporter, dziennikarz, publicysta, dziennikarz prowadzący np. własną kolumnę. Na samym szczycie znajduje się kierownik działu, redaktor i w końcu redaktor naczelny.


 

Przydatne linki 

Dodatkowe informacje o zawodzie dziennikarza prasowego możesz znaleźć w serwisie DORADCA 2000.

Warto zobaczyć:

  • www.sdp.pl – strona internetowa Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (SDP), najstarszej i cieszącej się największym autorytetem organizacji dziennikarskiej w Polsce. Podstawowym celem Stowarzyszenia jest dbałość o rzetelne informowanie społeczeństwa za pośrednictwem mediów, wspieranie twórczości dziennikarskiej, dbałość o etykę zawodową dziennikarzy i ochrona ich praw. SDP organizuje m.in. konferencje i seminaria, dyskusje, konkursy dziennikarskie.
  • www.gazetylokalne.pl – portal informacyjny gazet lokalnych założony przez Stowarzyszenie Gazet Lokalnych. W serwisie oprócz informacji na temat stowarzyszenia i jego działalności znajdziesz ciekawe artykuły z prasy lokalnej dotyczące samorządu, oświaty, zdrowia, gospodarki czy środowiska.
  • www.pap.pl – serwis informacyjny Polskiej Agencji Prasowej (PAP), w którym znajdziesz informacje o bieżących wydarzeniach w kraju i na świecie oraz pakiety fotografii, grafik, nagrań dźwiękowych i relacji filmowych.


 

Zawody pokrewne

- baza praca-enter -
- baza zewnętrzna -

Komentarze

Bezstronność należy zoperacjonalizować, czyli ustalić jakie konkretne cechy tekstu powodują, że można uznać go za bezstronny. Następnie stworzyć checklistę tych składników bezstronności, a potem pisząc i redagując tekst stosować się do tej listy kontrolnej.

Jak wypracowuje się własną bezstronność? Nawet średnio zainteresowany pracą dziennikarza człowiek musi zdawać sobie sprawę z faktu, że postrzegamy różne wydarzenia poprzez filtr swoich wcześniejszych doświadczeń, własnych ambicji, oczekiwań, niechęci i/lub wielu innych uwarunkowań. Czy wystarczy świadomość czy też trzeba przez jakiś czas solidnie nad tym popracować? Czy na przykład w szkołach ukierunkowanych na kształcenie dziennikarzy wykładowcy przywiązują się do tego zagadnienia szczególną wagę? Proszę o wypowiedzi osób związanych z tematem.