« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Elektromechanik

Inna nazwa: instalator, elektryk
zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
FPM/Thinkstock
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Elektromechanik to specjalista, który zajmuje się wykonaniem, obsługą, konserwacją oraz naprawą urządzeń elektrycznych stosowanych w różnych gałęziach gospodarki np. transformatorów, silników elektrycznych, urządzeń sygnalizacyjnych czy sprzętu AGD – pralek, żelazek odkurzaczy itp. Ponadto wykonuje instalacje przyłączające te urządzenia pod napięcie i montuje układy sterujące ich pracą. W zawodzie elektromechanika jest wiele specjalizacji, a do najbardziej popularnych należą:

  • elektromechanika pojazdów samochodowych,
  • elektromechanika sprzętu gospodarstwa domowego,
  • elektromechanika elektrycznych przyrządów pomiarowych.

Każdy elektromechanik powinien umieć: dokonać przeglądu technicznego urządzenia elektrycznego, montować oraz demontować podzespoły elektryczne i mechaniczne w takim urządzeniu, a także konserwować i naprawiać sprzęt. Dodatkowo powinien potrafić instalować urządzenia elektryczne oraz nadzorować eksploatację maszyn i urządzeń elektrycznych w trakcie przeglądów okresowych.

Każda ze specjalizacji charakteryzuje się specyficzną grupą czynności zawodowych, związanych z daną kategorią urządzeń elektrycznych. I tak na przykład do zadań elektryka samochodowego należy m.in. sprawdzenie prawidłowego działania zapłonu oraz wszystkich świateł w samochodzie.

Praca elektromechanika pojazdów samochodowych ma najczęściej charakter indywidualny, choć przy wykonywaniu niektórych zadań może on kontaktować się z przełożonym. Wśród jego współpracowników można spotkać mechanika i lakiernika.

Elektromechanik sprzętu gospodarstwa domowego, który pracuje w firmie produkcyjnej, zajmuje się przede wszystkim montażem wcześniej wykonanych części według dokumentacji technologicznej. Jego kontakty zawodowe ograniczają się do współpracowników oraz bezpośredniego przełożonego.

Elektromechanik, który jest zatrudniony w serwisie sprzętu AGD, rozpoczyna swoją pracę od dokładnego wywiadu z klientem na temat awarii urządzenia oraz analizuje przekazaną mu dokumentację techniczną. Po przeglądzie urządzenia, gdy warunki usunięcia usterki są określone (cena, czas i sposób naprawy), elektromechanik naprawia urządzenie. Fachowiec ten może również wykonywać, konserwować, sprawdzać i przystosowywać instalacje przyłączające sprzęt AGD pod napięcie. Elektromechanicy tej specjalizacji najczęściej prowadzą własną działalność gospodarczą.

Z kolei do głównych obowiązków elektromechanika elektrycznych przyrządów pomiarowych należy montaż aparatury pomiarowej i jej regulacja. Fachowiec ten dokonuje również okresowych przeglądów technicznych i dba o odpowiednią konserwacją urządzeń elektrycznych tj. woltomierzy, amperomierzy czy watomierzy.

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Jako elektromechanik będziesz szukać pracy w przedsiębiorstwach produkujących urządzenia i maszyny elektryczne lub w sektorze oferującym usługi serwisowe i naprawcze. Możesz także otworzyć własny warsztat, co wymaga założenia działalności gospodarczej. Dodatkowo możesz znaleźć zatrudnienie na wydziałach szkół technicznych, w zakładach energetycznych, zakładach przemysłu elektromaszynowego, chemicznego, lekkiego, ciężkiego i motoryzacyjnego, w transporcie kolejowym i miejskim. Elektromechanik jest również niezbędny przy projektowaniu i budowie linii technologicznych w zakładach przemysłowych. Na wszystkich tych stanowiskach elektromechanicy obsługują urządzenia zasilane prądem elektrycznym i często pracują w polu elektromagnetycznym.

W przypadku zakładów produkcyjnych charakter pracy elektromechanika jest mocno zrutynizowany i polega najczęściej na wykonywaniu powtarzających się czynności montażu zgodnych z cyklem technologicznym. Typowym miejscem pracy jest wówczas hala produkcyjna.

W zawodzie tym będziesz się posługiwać różnymi przyrządami służącymi do pomiaru i diagnostyki. Dzięki nim rozpoznasz awarię i określisz jej przyczynę. Ponadto używać będziesz typowych narzędzi monterskich (tj. obcęgów, szczypiec, śrubokrętów), kluczy dynamometrycznych i wkrętarek. Musisz być więc sprawna/sprawny fizycznie. Przeciwwskazaniem do pracy na tym stanowisku są wady postawy i kręgosłupa, szczególnie w przypadku stanowisk, na których do obowiązków należeć będzie noszenie ciężkich urządzeń (np. akumulatorów, transformatorów). Z kolei u osób, które chcą pracować w serwisach chłodniczych, przeszkodę stanowią uczulenia na gazy: amoniak i freon.

Czas pracy na tym stanowisku zwykle wynosi 8 godzin dziennie. W zakładzie produkcyjnym praca wykonywana jest w dni robocze, czasami w trybie zmianowym. W przypadku serwisów naprawczych wymagana jest większa dyspozycyjność. Tutaj czas pracy uzależniony jest od liczby zleceń i czasami może się wydłużyć. W zależności od miejsca pracy może pojawić się także konieczność wyjazdów służbowych. W niektórych firmach produkcyjnych lub remontowych zdarza się, że fachowiec wykonuje zlecenie w miejscu wskazanym przez pracodawcę, z dala od miejsca zamieszkania. Elektromechanicy mogą również pracować bezpośrednio w mieszkaniu klienta.

Umiejętności i styl pracy 

Praca na stanowisku elektromechanika wymagać będzie od Ciebie przede wszystkim umiejętności koncentracji uwagi, dokładności, wytrwałości oraz gotowości do pracy w monotonnych warunkach. Ponadto niezwykle ważna jest spostrzegawczość oraz wysoka sprawność sensomotoryczna obejmująca ostrość wzroku, zdolność rozróżniania barw, koordynację wzrokowo-ruchową oraz zręczność palców. Nie bez znaczenia jest także dobra pamięć, która umożliwia np. odtworzenie rozmieszczenia podzespołów w urządzeniu po dokonaniu demontażu.

Do sprawnego znalezienia przyczyny awarii niezbędna jest ciekawość oraz zdolność rozumowania logicznego. Dodatkowo przydadzą Ci się uzdolnienia techniczne oraz umiejętności rachunkowe pozwalające np. na sprawne obliczenie napięcia czy oporności w uszkodzonym przewodzie. Bardzo istotna jest także gotowość do ciągłego podnoszenia kwalifikacji i poszerzania wiedzy. Aby sprawnie posługiwać się dokumentacją techniczną urządzeń elektrycznych powinnaś/powinieneś znać przynajmniej jeden język obcy (angielski, niemiecki). Musisz też sobie radzić z obsługą komputera.

 W tym zawodzie przydatna może być również umiejętność nawiązywania kontaktówkomunikacji oraz cierpliwość, zwłaszcza podczas spotkań z klientem.

Jak zdobyć taki zawód? 

Aby podjąć pracę na stanowisku elektromechanika, musisz ukończyć trzyletnią zasadniczą szkołę zawodową na kierunku elektromechanika ogólna. Poza przedmiotami ogólnokształcącymi w programie znajdziesz szereg przedmiotów zawodowych. Przed uzyskaniem dyplomu czeka Cię egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe. Wielu pracodawców wymaga także, aby elektromechanicy posiadali uprawnienia SEP oraz szkolenia BHP.

Pamiętaj, że większą liczbę ofert pracy otrzymują osoby z dużą praktyką zawodową, a zatem bardzo ważne jest gromadzenie doświadczenia już w czasie szkoły średniej, np. podczas stażu w firmie produkującej sprzęt AGD lub w warsztacie samochodowym.

Szansa awansu zawodowego związana jest z podnoszeniem kwalifikacji. Elektromechanik poprzez ukończenie kursów doskonalących, prowadzonych przez zakłady lub centra doskonalenia zawodowego, może uzyskać dyplom mistrza (ze strony Izby Rzemieślniczej w Kaliszu możesz pobrać informator dla kandydatów przystępujących do egzaminu mistrzowskiego). Mistrz zatrudniony w zakładzie produkcyjnym może awansować na stanowisko brygadzisty. Z kolei po uzupełnieniu wykształcenia na wyższych studiach technicznych i uzyskaniu tytułu inżyniera może pełnić funkcje kierownicze w zakładzie.

Przydatne linki 

Więcej o zawodzie elektromechanika możesz przeczytać na stronie Doradca 2000

Warto zobaczyć:

  • www.sep.com.pl – to oficjalna strona Stowarzyszenie Elektryków Polskich, gdzie m. in. możesz znaleźć opracowania branżowe, informacje dotyczące targów, konferencji i szkoleń oraz poszukać ciekawej oferty na giełdzie pracy.
  • www.ee.pw.edu.pl – to strona Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej. Jeśli posiadasz już wykształcenie średnie, a chciałbyś pogłębić swoją wiedzę w dziedzinie elektrotechniki lub automatyki i robotyki, znajdziesz tam wszelkie potrzebne informacje.