« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Farmaceuta  / farmaceutka

Inna nazwa: magister farmacji
zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
FPM/Thinkstock
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Farmaceuta to specjalista, którego podstawowym zadaniem jest sporządzanie leków zgodnie z określonymi procedurami, ich klasyfikowanie, przechowywanie, a następnie wydawanie pacjentom. Jednak w dużej mierze jego zadania zależą od miejsca pracy i wybranej specjalizacji.

Farmaceuta-aptekarz (najpopularniejsza specjalność) oprócz sprzedaży produktów leczniczych oraz innych wyrobów medycznych odpowiedzialny jest za prawidłowe przygotowanie leków recepturowych oraz ich przechowywanie. Powinien również orientować się, które z leków można zaproponować jako zamienniki. Jeśli pracuje w aptece przyszpitalnej, współpracuje też z innymi komórkami szpitala, m.in. przeprowadza okresowe przeglądy apteczek oddziałowych.

Farmaceuta kliniczny dokonuje analizy materiału biologicznego od pacjenta, czyli krwi, moczu i kału. W tym celu posługuje się aparaturą diagnostyczno-medyczną i sprzętem laboratoryjnym. Ponadto jako członek zespołu prowadzącego leczenie farmakologiczne pacjenta doradza lekarzowi jak poszczególne leki działają na siebie. Farmaceuta-technolog z kolei czuwa nad prawidłowym procesem produkcyjnym preparatów leczniczych i opracowuje nowe technologie wytwarzania leków. Natomiast farmaceuta-pracownik naukowy ustala receptury nowych leków, które następnie są wytwarzane i poddawane testom. We współpracy z lekarzami wykonuje badania toksykologiczne, określa skuteczność oraz działania uboczne preparatów.

Inne zadania pełni farmaceuta-przedstawiciel medyczny, który zajmuje się sprzedażą leków i wyrobów medycznych oraz utrzymywaniem stworzonej sieci dystrybucji. Odwiedza on hurtownie farmaceutyczne, apteki i punkty apteczne, gdzie prezentuje określone produkty lecznicze. Prowadzi negocjacje z klientami, akcje marketingowe, uczestniczy w sympozjach oraz targach branżowych.

Farmaceuta samodzielnie wykonuje poszczególne czynności i odpowiada za wyniki swoich analiz lub sporządzony czy wydany preparat – w przypadku poważnej pomyłki może mieć odebrane prawo wykonywania zawodu. Bezpośrednim zwierzchnikiem farmaceuty-aptekarza jest kierownik apteki.

W aptekach prowadzone są kontrole okresowe np. zgodności recept z liczbą leków wydanych na ich podstawie. Warto dodać, że magister farmacji najczęściej ponosi odpowiedzialność finansową za towar znajdujący się w aptece. Odpowiada również za pracę techników farmaceutycznych.

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

W zawodzie farmaceuty pracy będziesz szukać w prywatnych aptekach lub punktach aptecznych. Innym miejscem pracy mogą być apteki wewnątrzszpitalne, apteki zakładowe, laboratoria analityczne i firmy farmaceutyczne, gdzie produkowane są leki i opracowywane nowe receptury. Możesz również zostać przedstawicielem medycznym takiej firmy. Zakłady produkujące kosmetyki także zatrudniają farmaceutów, aby prowadzili badania i nadzorowali proces technologiczny. Kolejną możliwością jest praca w Inspekcji Farmaceutycznej lub w stacjach sanitarno-epidemiologicznych, jak również w instytucjach i ośrodkach naukowych.

Farmaceuci (prócz przedstawiciela medycznego) pracują ubrani w fartuchy w pomieszczeniach zamkniętych, zachowując sterylne warunki, zwłaszcza podczas produkcji leków. W swojej pracy korzystają z pomocy komputera oraz różnych narzędzi i aparatury diagnostyczno-medycznej np. wag, destylatorów, pipet, mikroskopów. Czas pracy farmaceuty uzależniony jest od rodzaju stanowiska, na którym jest zatrudniony. I tak farmaceuta-aptekarz oraz pracownik szpitalnego laboratorium najczęściej pracuje w systemie zmianowym. Z kolei przedstawiciel medyczny nie ma stałych godzin pracy, a odwiedzając klientów często podróżuje – czasem nawet po całym kraju. Dlatego jednym z wymagań na stanowisko przedstawiciela medycznego jest posiadanie prawa jazdy kategorii B.

Ponadto od farmaceutów bardzo często wymaga jest znajomość języków obcych z uwagi na kontakt z zagraniczną literaturą branżową i udział w specjalistycznych szkoleniach. Ważna jest sprawność rąk, a szczególnie zręczność palców. Niezbędny jest dobry wzrok, w tym zdolność rozróżniania kolorów. Przeciwwskazaniem do wykonywania tego zawodu jest uczulenie na związki chemiczne, a także zaburzenia psychiczne i choroby społeczne, takie jak alkoholizm i narkomania.


 

Umiejętności i styl pracy 

W zawodzie farmaceuty, oprócz dużej wiedzy, przyda Ci się przede wszystkim odpowiedzialność, zdolność logicznego myślenia i niezawodna pamięć, a także dokładność oraz zdolności manualne. Ważna jest także dobra organizacja stanowiska pracy i dbałość o porządek. Jeśli będziesz miała/miał bezpośredni kontakt z pacjentami, powinnaś/powinieneś odznaczać się umiejętnością słuchania i zadawania pytań oraz komunikatywnością. Niezbędna jest również cierpliwość, uprzejmość oraz kultura osobista. Farmaceuta-przedstawiciel medyczny powinien dysponować znaczną odpornością na stres, przedsiębiorczością i dyspozycyjnością.

Podejmując pracę w tym zawodzie należy pamiętać o obowiązku nieustannego doskonalenia swoich umiejętności i poszerzania wiedzy. Farmaceuta powinien na bieżąco zapoznawać się z publikacjami branżowymi, śledzić najnowsze doniesienia naukowe.

Jak zdobyć taki zawód? 

Aby móc wykonywać zawód farmaceuty, musisz zacząć od studiów magisterskich na kierunku farmacja – trwają one 11 semestrów. Odpowiednią uczelnię medyczną możesz znaleźć na stronie www.kierunkistudiow.pl. Oprócz zajęć teoretycznych czekają Cię praktyki zawodowe, a po uzyskaniu tytułu magistra farmacji – półroczny staż w aptece. Dopiero wówczas młody farmaceuta może ubiegać się o prawo do wykonywania zawodu, składając odpowiednie dokumenty w Okręgowej Izbie Aptekarskiej.

W awansie zawodowym pomóc mogą szkolenia specjalizacyjne z zakresu farmacji: aptecznej, klinicznej, szpitalnej i przemysłowej oraz m.in. analityki farmaceutycznej, farmakologii, toksykologii, mikrobiologii i biotechnologii farmaceutycznej. Kursy te zawsze zakończone są egzaminem państwowym.

Każdy magister farmacji zatrudniony w aptece lub hurtowni farmaceutycznej musi stale podnosić swoje kompetencje zawodowe: w ciągu pięcioletnich cykli rozliczeniowych powinien zdobyć co najmniej 100 punktów edukacyjnych (zapisanych w tzw. Karcie Ciągłego Szkolenia), przyznawanych m.in. za udział w kursach specjalizacyjnych, szkoleniach internetowych, wykładach, sympozjach, konferencjach oraz za publikację książek, artykułów lub tłumaczeń.

Farmaceuta-aptekarz, który przepracował pięć lat w zawodzie lub ukończył specjalizację z zakresu farmacji aptecznej i posiada trzyletni staż, może ubiegać się o stanowisko kierownika apteki. W przypadku punktów aptecznych, aby zostać kierownikiem, wystarczy tytuł magistra farmacji i roczny staż w aptece ogólnodostępnej albo kwalifikacje technika farmaceutycznego i staż zawodowy trwający co najmniej trzy lata. Farmaceuci kliniczni i technologowie mogą awansować na stanowiska kierownicze w swoich zakładach pracy. Z kolei przedstawiciele medyczni mogą starać się o awans np. w dziale marketingu lub badań i rozwoju. W dużych koncernach przedstawiciel może zdobyć stanowisko monitora badań klinicznych i nadzorować badania nad lekami zanim trafią do sprzedaży.
 

Przydatne linki 

Więcej informacji o zawodzie farmaceuty możesz przeczytać w serwisie Doradca 2000.

  • www.gif.gov.pl – to strona Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, który kieruje pracami Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej – instytucji kontroli i nadzoru nad produkcją i obrotem produktami leczniczymi. Na stronie znajdziesz m.in. adresy Wojewódzkich Inspektoratów Farmaceutycznych, rejestr aptek, punktów aptecznych i hurtowni farmaceutycznych.
  • www.nia.org.pl – to strona Naczelnej Izby Aptekarskiej, gdzie możesz zapoznać się m.in. z Kodeksem Etyki Aptekarza RP, aktualnym wykazem leków i nowinkami prasowymi.
  • www.aptekarzpolski.pl – to internetowy portal pisma NIA. Może tu znaleźć m.in. liczne artykuły dotyczące opieki farmaceutycznej, farmacji na świecie czy rejestracji nowych leków.
  • www.ptfarm.pl – strona Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego. Znajdziesz tutaj najnowsze publikacje PTF, informacje na temat kształcenia ciągłego i podyplomowego, a także dowiesz się, gdzie organizowane są ciekawe sympozja, zjazdy czy konferencje.