« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Fizyk

© cultura2 - Fotolia.com
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Fizyk zajmuje się badaniem i wyjaśnianiem zjawisk oraz procesów zachodzących w przyrodzie. Dzięki jego pracy coraz lepiej rozumiemy prawa rządzące otaczającą nas rzeczywistością oraz poznajemy jej strukturę. To z kolei pozwala na poszukiwanie praktycznych zastosowań wyników badań w konstrukcji różnych urządzeń (jak np. komputery i telefony komórkowe) oraz opracowywanie i testowanie metod otrzymywania materiałów (jak np. nadprzewodniki).

Fizyków możemy podzielić na naukowców i dydaktyków. Naukowiec kreśli z użyciem  zaawansowanej matematyki nowe modele opisu zjawisk i obiektów fizycznych, prezentując je w publikacjach i podczas konferencji naukowych (fizyka teoretyczna). Ponadto dokonuje pomiarów własności fizycznych zjawisk i obiektów, wyciągając z tych pomiarów wnioski, oraz szuka praktycznych zastosowań pozyskanej wiedzy (fizyka doświadczalna/stosowana). W ramach tego generalnego podziału można wyróżnić bardziej szczegółowe specjalności np. fizyka medyczna, fizyka kwantowa, astronomia.

Dydaktyk zaś (nauczyciel – w szkole, wykładowca – na uczelni) różnymi metodami przekazuje wiedzę z fizyki m.in. przeprowadzając proste eksperymenty. Nauczyciel przy tym ma jeszcze zadania wychowawcze, podczas gdy wykładowca czasem dodatkowo prowadzi badania i bierze udział w innej działalności uczelni. Praca fizyka ma charakter indywidualny. Jednak często fizycy, którzy prowadzą prace badawcze, realizują projekty w wieloosobowych zespołach. Na  spotkaniach przedstawiają wyniki swoich prac i dyskutują nad kierunkiem dalszych badań. Za wykonanie swojej części projektu odpowiadają przed kierownikiem/menadżerem projektu. Wykładowca kontaktuje się ze studentami, innymi pracownikami dydaktycznymi oraz obsługą administracyjną, a jego zwierzchnikiem jest dziekan wydziału oraz dyrektor katedry. Nauczyciel z kolei na co dzień przebywa z uczniami, ich rodzicami oraz z pozostałymi pracownikami szkoły.

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Jako absolwent studiów na wydziale fizyki będziesz dobrze przygotowana/przygotowany do pracy w laboratoriach oraz (po ukończeniu specjalności nauczycielskiej) w szkolnictwie.

Ale to nie koniec możliwości: fizycy często zatrudniani są jako pracownicy ośrodków badawczych wdrażających najnowsze technologie albo jako specjaliści w branży elektronicznej. Bardzo poszukiwani są absolwenci fizyki technicznej, a także medycznej, którzy mogą pracować nie tylko w szpitalach, ale i firmach produkujących specjalistyczny sprzęt medyczny.

Fizyk-naukowiec najczęściej pracuje w pomieszczeniu biurowym, a jego podstawowym narzędziem pracy jest komputer. Fizyk, który prowadzi badania doświadczalne, przebywa w laboratorium, otoczony specjalistyczną aparaturą, taką jak: akceleratory, spektrometry, mikroskopy elektronowe, lampy, pompy próżniowe itp. (osoby pracujące przy urządzeniach, które mogą stanowić zagrożenie dla ich zdrowia i bezpieczeństwa, przechodzą specjalne szkolenie). Wykładowcy mają do swojej dyspozycji aule wykładowe oraz laboratoria studenckie. Z kolei nauczyciele korzystają z sal lekcyjnych oraz laboratoriów szkolnych.

Czas pracy fizyka uzależniony jest od zajmowanego stanowiska. Specjaliści prowadzący badania naukowe nie mają stałych godzin pracy. Bardzo często zdarza się, że wykonywane doświadczenie wymaga kontroli lub obserwacji przez dłuższy czas, bez względu na to czy jest to dzień powszedni czy wolny od pracy. Dlatego podejmując pracę naukowca trzeba liczyć się z nienormowanym czasem pracy. W odmiennej sytuacji jest wykładowca lub nauczyciel, który ma ustalony plan zajęć na cały semestr. Nauczyciela zatrudnionego na etat obowiązuje 19-godzinny (szkoła średnia) lub 20-godzinny tydzień pracy (szkoła gimnazjalna) oraz udział w radach pedagogicznych, spotkaniach z rodzicami czy imprezach szkolnych. Z kolei ilość godzin zajęć wykładowcy ustala uczelnia, w której pracuje.

Praca fizyka-naukowca wiąże się z licznymi wyjazdami służbowymi. Jest to spowodowane koniecznością udziału w konferencjach naukowych w kraju i za granicą, gdzie prezentowane są wyniki prowadzonych badań i prac teoretycznych w postaci referatów i wykładów. Zdarza się, że w celu wzbogacenia swojej wiedzy i kompetencji fizyk decyduje się na dłuższy pobyt w zagranicznym ośrodku naukowym.

Umiejętności i styl pracy 

Jeśli chcesz zostać fizykiem, musisz świetnie radzić sobie z matematyką i fizyką. Ponadto liczy się dobra pamięć, umiejętność koncentracji oraz logicznego rozumowania. Powinieneś także odznaczać się bogatą wyobraźnią i kreatywnością, gdyż praca fizyka to praca twórcza.

Niezwykle ważna jest dociekliwość, sumienność, a przede wszystkim wytrwałość, gdyż bardzo często efekty prowadzonych badań nie są widoczne od razu. Przyda Ci się również samodyscyplina, dobra organizacja oraz wewnętrzna motywacja, bo często będziesz sama/sam odpowiadać za swój czas i miejsce wykonywania zadań.

Powinnaś/powinieneś wykazywać się bardzo dużą chęcią i gotowością do nieustannego poszerzania własnej wiedzy oraz śledzenia postępu nauki: dużo czytać i dzielić się doświadczeniami podczas seminariów czy konferencji naukowych. To z kolei wymaga komunikatywności werbalnej oraz zdolności nawiązywania kontaktów. Fizyk pracujący w zespole powinien ponadto charakteryzować się umiejętnością współdziałania, a fizyk-dydaktyk zdolnościami pedagogicznymi i podejściem do młodych ludzi.

Jako fizyk pracować będziesz głównie przy komputerze, w związku z tym niezbędne jest zainteresowanie informatyką i bardzo dobra umiejętność obsługi sprzętu komputerowego.

Jak zdobyć taki zawód? 

Jeśli pragniesz wykonywać ten zawód musisz koniecznie ukończyć studia wyższe na wydziale fizyki, które zwykle są dwustopniowe: trzyletnie licencjackie i dwuletnie studia uzupełniające (magisterskie). Odpowiednią uczelnię możesz znaleźć w serwisie kierunkistudiów.pl. W programie zajęć znajdziesz m.in. matematykę, elektrodynamikę, fizykę kwantową, mechanikę relatywistyczną, termodynamikę. Powinnaś/powinieneś jednak zacząć już wcześniej: od wyboru dobrej szkoły średniej – liceum z klasą o profilu matematyczno-fizycznym lub technikum – która przygotuje Cię do egzaminu maturalnego z matematyki i fizyki na poziomie rozszerzonym. Polecanym rozwiązaniem jest także udział w kołach naukowych.

 Potrzebować będziesz także znajomości języka obcego (szczególnie angielskiego), gdyż większość prac naukowych nie ma polskich przekładów.

Typowa ścieżka kariery fizyka przebiega według stopni naukowych: asystent, starszy asystent, adiunkt, docent, profesor nadzwyczajny i zwyczajny.

Przydatne linki 

Więcej informacji o zawodzie fizyka przeczytaj w serwisie Doradca 2000.

Warto zobaczyć:

  • fizyk domowy – prezentuje kilka prostych opisów eksperymentów, które możesz wykonać samodzielnie w swoim domu. Każdy z eksperymentów posiada krótki opis teoretyczny, co pozwala na utrwalenie nowych wiadomości.
  • www.fizyka.org.pl – to serwis internetowy przeznaczony dla początkujących fizyków. Zawiera ciekawe informacje dotyczące podstaw fizyki, propozycje zadań oraz niezbędnik dotyczący egzaminu maturalnego z fizyki i astronomii.
  • news.astronet.pl – to serwis internetowy, który regularnie dostarcza wiadomości o wydarzeniach związanych z astronomią i astronautyką.
  • Astronomia.pl  – jest edukacyjnym portalem skierowanym do uczniów, studentów i miłośników astronomii. Przedstawia gwiazdy, planety, czarne dziury i wiele innych tajemnic Wszechświata.
  • mlodyfizyk.blox.pl/html – to blog prowadzony przez młodego naukowca, który prezentuje nonsensy publikowane w Polsce i na świecie przez maniaków oraz pseudo-uczonych w dziedzinie fizyki.

Zawody pokrewne

- baza praca-enter -
- baza zewnętrzna -