« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Fotograf  / fotografka

zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
© goodluz - Fotolia.com
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Fotograf (z gr. rysujący za pomocą światła) to specjalista, który zawodowo zajmuje się wykonywaniem zdjęć. Mogą być to zdjęcia do dokumentów (np. do dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy czy różnego typu legitymacji), zdjęcia okolicznościowe – robione podczas chrzcin, komunii czy ślubów, zdjęcia portretowe, reportażowe lub reklamowe.

Trzeba tu jednak zaznaczyć, że zrobienie dobrego zdjęcia wymaga naprawdę dużej wiedzy i umiejętności. To nie tylko „pstryknięcie guzikiem aparatu”, ale przede wszystkim dobranie odpowiedniego światła, właściwej ostrości i czasu naświetlania, wykadrowanie obiektu oraz ustawienie modeli. Aby zrobić dobre zdjęcie, fotograf musi wiedzieć, którego aparatu użyć, dobrać właściwy rodzaj obiektywu, zdecydować czy jest konieczny statyw lub lampa błyskowa. Powinien także przygotować atelier lub studio, czy też wybrać pasujący plener albo po prostu udać się na miejsce uroczystości, którą ma uwiecznić na fotografii.

Oprócz tego każdy fotograf powinien umieć dokonać obróbki zdjęć w programie graficznym, tzn. dokonać ewentualnego retuszu, zmiany koloru, dodać lub usunąć element albo odświeżyć stare fotografie. Bardzo ważna jest także umiejętność wywoływania zdjęć i tworzenia odbitek z materiałów dostarczonych przez klientów. Choć aktualnie cały ten proces jest najczęściej dokonywany automatycznie przez specjalne maszyny, tzw. fotolaby, to nie zwalnia to fotografa z umiejętności posługiwania się w warunkach ciemni sprzętem pomocniczym, np. papierem fotograficznym, odczynnikami chemicznymi, suszarkami, kuwetami itp.

Niektórzy fotografowie, zwłaszcza ci zatrudnieni w studio fotograficznym, dodatkowo zajmują się sprzedażą materiałów związanych z branżą fotograficzną (filmy, karty pamięci, środki do konserwacji aparatów, albumy zdjęciowe).

Nieco inaczej wygląda praca fotografów pracujących dla agencji modelingowych czy dla domów mody. Tutaj przede wszystkim liczy się wizja artystyczna i zmysł estetyczny fotografa, który musi zrobić takie zdjęcia, aby przyciągały uwagę każdego i wzbudzały naprawdę silne emocje. Materiał ten jest bowiem najczęściej wykorzystywany do celów reklamowych.

Specjalista zatrudniony w niewielkim zakładzie fotograficznym zwykle pracuje indywidualnie. Wówczas jest w pełni odpowiedzialny za końcowy rezultat swojej pracy. W przypadku większych sesji zdjęciowych wykonywanych np. dla magazynów czy agencji reklamowych, fotograf współpracuje z całym sztabem ludzi: modelami, stylistami, fryzjerami, wizażystami, scenografami, a nawet grafikami komputerowymi. W związku z tym musi odznaczać się cierpliwością, umiejętnością współdziałania i komunikatywnością.


 

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Zdarza się, że fotograf zostaje zatrudniony na umowę o pracę (na etat) np. przez agencje reklamowe czy też w zakładach fotograficznych. Jednak dużo częściej spotykaną formą zatrudnienia w tym zawodzie jest prowadzenie własnej firmy (zobacz: Jak założyć działalność gospodarczą).

Robiąc zawodowo zdjęcia możesz pracować w bardzo różnych miejscach. Wszystko będzie zależało od przyjętego zlecenia, a dokładniej życzenia zamawiającego. Może być to po prostu studio fotograficzne, ale i kościół, urząd, mieszkanie prywatne, jak i żywy plener. Niektóre sesje zdjęciowe będą wymagała od ciebie obecności w naprawdę ekstremalnych warunkach: na dachu wieżowca, w balonie, pod ziemią lub pod wodą. Musisz być przygotowany/a na to, że praca w otwartej przestrzeni łączy się z przebywaniem w różnych, często zmiennych warunkach atmosferycznych. Część swoich obowiązków będziesz wykonywać także siedząc przed komputerem, przy pomocy którego będziesz obrabiać zdjęcia.

Twój czas pracy będzie raczej nienormowany, bowiem liczba przepracowanych godzin jest uzależniona przede wszystkim od ilości przyjętych zleceń. I tak możesz pracować w dzień lub w nocy, w dni powszednie oraz weekendy czy święta. Dodatkowym elementem łączącym się z pracą fotografa jest konieczność przemieszczania się, czasami w sporej odległości od miejsca zamieszkania.

Podczas wykonywania codziennych obowiązków przydatna będzie dobra kondycja fizyczna i sprawność narządu równowagi zwłaszcza, gdy będziesz robić zdjęcia w trudnych warunkach, nosząc cały specjalistyczny sprzęt ze sobą. Ponadto musisz posiadać bardzo dobry wzrok – prawidłowo odróżniać barwy, dostrzegać głębię obrazu, mieć dobrą ostrość widzenia i zdolność dostrzegania kształtów także w gorszym oświetleniu. Nie może ci zabraknąć zręcznych palców, koordynacji wzrokowo-ruchowej i refleksu.


 

Umiejętności i styl pracy 

Aby zostać fotografem powinieneś/powinnaś być bardzo dobrym obserwatorem – obdarzonym dużą wrażliwością, wnikliwością i ciekawością otaczającej rzeczywistości. Niezwykle ważne w tej pracy jest kreatywne myślenie i zmysł artystyczny, jak również pewność siebie i odwaga, aby przebić się na rynku i zaprezentować swoją wizję świata.

Ze względu na to, że przyjdzie ci pracować z różnymi ludźmi, powinieneś/powinnaś charakteryzować się łatwością w nawiązywaniu kontaktów, umiejętnością precyzyjnego wyrażania własnych myśli, wytrwałością a także odpornością emocjonalną i zdolnością panowania nad sobą nawet w bardzo trudnych i stresujących sytuacjach. Nie może ci zabraknąć gotowości do wspólnej pracy oraz cierpliwości. Ważna jest także umiejętność koncentracji oraz podzielności uwagi, gdyż mogą się pojawić zadania wymagające skupienia uwagi na wielu czynnikach.

W tym zawodzie musisz wykazywać się chęcią ciągłego uczenia i doskonalenia, gdyż fotograf stale uzupełnia swoją wiedzę na temat technik pracy czy używanych narzędzi. Przydatna może się także okazać znajomość języków obcych, która otwiera drogę do zagranicznych kontraktów i pracy z ludźmi różnych narodowości.


 

Jak zdobyć taki zawód? 

Podstawowym warunkiem, aby zaistnieć w świecie fotografii, jest talent, czyli umiejętność uchwycenia najważniejszej lub najpiękniejszej chwili, wykonując tym samym wyróżniające się, „mocne” zdjęcie. Oczywiście istnieją specjalne szkoły, kursy czy warsztaty fotograficzne, które mogą ułatwić znalezienie pracy, jednak ich ukończenie nie jest obowiązkowym wymogiem stawianym przez pracodawców. Jeśli jednak zdecydujesz się na naukę możesz uzyskać podstawową wiedzę dotyczącą warsztatu fotografa, technik fotograficznych, wykonywania różnych typów fotografii (fotografia krajobrazowa, ekspresyjna, reklamowa, portretowa). Oprócz zajęć praktycznych w programie nauczania uwzględniona jest również wiedza teoretyczna – z historii sztuki czy historii fotografii.

Zwłaszcza na początku kariery musisz uzbroić się w wytrwałość i determinację oraz dobrze zareklamować swoje umiejętności. Dobrym pomysłem jest przygotowanie portfolio, które będzie zawierać twoje najlepsze i najbardziej interesujące prace. Inną możliwością jest udział w konkursach fotograficznych. Zdobycie nagrody lub wyróżnienia może być twoim atutem podczas rozmowy z potencjalnym pracodawcą.

Częstym sposobem wykorzystywanym przez fotografów jest umieszczanie swoich zdjęć w tzw. agencjach microstock (przykładowe znajdziesz na stronie magiaobrazu.com). Po zatwierdzeniu przez agencję, trafiają one do banków fotografii, skąd mogą być kupowane przez różne firmy czy osoby prywatne. Kolejną opcją może być przystąpienie do któregoś ze stowarzyszeń fotografów, zrzeszających najlepszych specjalistów danej branży.

Nie zapomnij oczywiście o ciągłym doskonaleniu swoich umiejętności i poszarzaniu wiedzy, zarówno poprzez udział w kursach, warsztatach, jak i czytanie branżowej literatury. Swoje kwalifikacje możesz podnosić także zapisując się na studia wyższe w szkołach plastycznych i teatralnych. Kierunek fotografia możesz studiować np. w Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu czy Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi.


 

Przydatne linki 

Więcej szczegółowych informacji na temat zadań i warunków pracy fotografa możesz przeczytać w serwisie DORADCA 2000.

Warto zobaczyć:

  • www.fotograf.org.pl – oficjalna strona Krajowego Cechu Fotografów, znajdziesz tu np. informacje o cechu i jego działalności, forum, informacje na temat wystaw, szkół fotograficznych czy branżowych czasopism.
  • www.forum.com.plForum Polskiej Agencji Fotografów, które oferuje on-line ponad 13 milionów zdjęć, współpracuje z 450 fotografami polskimi i ponad sześćdziesięcioma agencjami zagranicznymi.
  • www.zpfp.pl portal o fotografii przyrodniczej założony przez Związek Polskich Fotografów Przyrody. Na stronie: informacje na temat związku, okręgach związkowych czy wizje natury.
  • www.fotografia.kopernet.orgPoczątki fotografii to strona dla pasjonatów robienia zdjęć, nie tylko tych początkujących. Możesz tu znaleźć m. in. ciekawe artykuły na temat aparatów, obiektywów, techniki fotografowania czy obróbki zdjęć.
  • www.szerokikadr.pl – to serwis edukacyjny dla amatorów fotografii – bogaty kurs fotografii online skierowany do osób, które chcą się dowiedzieć, jak robić dobre zdjęcia. Strona zawiera m.in. kilkanaście artykułów poradnikowych, filmowe wywiady z fotografem miesiąca, linki do stron interesujących twórców.
  • www.zpaf.pl – witryna Związku Polskich Artystów Fotografików – zawiera informacje o szerokim spektrum wiedzy fotograficznej.
  • www.swiatobrazu.pl – to internetowy serwis informacyjny nowych technologii przetwarzania obrazu. Serwis kierowany do operatorów, montażystów, fotografików, grafików, a także do wszystkich miłośników fotografii.