« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Instruktor terapii zajęciowej  / instruktorka terapii zajęciowej, terapeutka zajęciowa

Inna nazwa: terapeuta zajęciowy
zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
© denys_kuvaiev - Fotolia.com
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Instruktor terapii zajęciowej to specjalista, który wspomaga osoby niepełnosprawne w ich procesie leczenia i rehabilitacji poprzez stosowanie różnych form i technik terapii np. ergoterapii (terapii przez pracę), arteterapii (leczenia poprzez sztukę), muzykoterapii (leczenia za pomocą muzyki), choreoterapii (leczenia za pomocą tańca) czy biblioterapii (terapii poprzez czytanie i kontakt z literaturą). Podstawowym celem tych działań jest odreagowanie trudnych emocji, relaksacja, przeciwdziałanie pogorszeniu się stanu chorobowego podopiecznych, jak również przystosowanie ich do życia w społeczeństwie i względnej samodzielności.

Obowiązkiem każdego instruktora terapii zajęciowej jest nawiązanie kontaktu z podopiecznymi, określenie ich stanu psychofizycznego, zapoznanie się z ich możliwościami i potrzebami, a następnie opracowanie odpowiednio dostosowanego programu zajęć indywidualnych lub grupowych. Jeśli zajdzie taka konieczność, pracownik ten powinien przygotować alternatywny projekt działań terapeutycznych, nie zapominając o ciągłym motywowaniu i zachęcaniu podopiecznych do udziału w określonych formach terapii zajęciowej.

Do codziennych zadań tego specjalisty należy również prowadzenie różnych form oddziaływań terapeutycznych: zajęć warsztatowych, świetlicowych, kulturalno-oświatowych i artystycznych czy ćwiczeń rekreacyjno-sportowych. Może też wykonywać wraz z podopiecznym prace ogrodnicze, wikliniarskie, krawieckie, stolarskie, prowadzić zajęcia kulinarne bądź informatyczne. Dba przy tym o przygotowanie odpowiednich urządzeń i materiałów, zapewniając bezpieczeństwo i przestrzeganie zasad BHP i przeciwpożarowych. Ponadto terapeuta zajęciowy prowadzi dokumentację swojej pracy, obserwuje reakcje podopiecznych na proponowane działania oraz ocenia ich efektywność.

W pracy instruktora terapii zajęciowej kontakty z ludźmi są bardzo intensywne. Są one związane nie tylko z prowadzeniem zajęć z podopiecznymi, ale także z udzielaniem informacji ich rodzinom oraz współpracą z całym zespołem terapeutycznym tj.: z lekarzem, psychologiem, pedagogiem, logopedą. W związku z tym terapeuta zajęciowy powinien odznaczać się umiejętnością współdziałania i dużą komunikatywnością.


 

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Zatrudnienia na stanowisku instruktora terapii zajęciowej możesz szukać m.in. w oddziałach szpitalnych (neurologicznym, psychiatrycznym, ortopedycznym, rehabilitacyjnym czy pediatrycznym), w warsztatach terapii zajęciowej (WTZ), zakładach aktywizacji zawodowej (ZAZ), placówkach pomocy społecznej, a także w placówkach sanatoryjnych i uzdrowiskowych dla dzieci i dorosłych.

Swoje obowiązki będziesz wykonywał/wykonywała w specjalnie przygotowanych salach, tzw. pracowniach, których wyposażenie będzie zależało od rodzaju prowadzonej terapii. Mogą to być np.: akcesoria artystyczne (tj. farby, pastele, węgiel rysunkowy, płótna, kartony), instrumenty muzyczne, komputery z odpowiednim oprogramowaniem i urządzeniami (drukarka, skaner), narzędzia stolarskie – piły, dłuta, pilniki itp. Część zajęć może odbywać się również w otwartej przestrzeni (np. terapia ruchowa).

Jako terapeuta zajęciowy zwykle będziesz pracować 6-8 godzin dziennie w systemie jednozmianowym, choć może się zdarzyć, że w niektórych placówkach (np. w szpitalu czy sanatorium) zajęcia będą prowadzone także w weekendy lub dni świąteczne. Wyjazdy poza miejsce pracy pojawiają się sporadycznie i są związane z programem terapii podopiecznych np. z udziałem w festynie integracyjnym, konkursie czy wystawie prac.

Jeśli myślisz o pracy terapeuty zajęciowego, powinieneś/powinnaś mieć ogólnie dobry stan zdrowia oraz znaczną sprawnością ruchową. Z uwagi na częsty, bezpośredni kontakt z podopiecznymi, przydatny będzie dobry słuch i wzrok. W wykonywaniu codziennych zadań może się również przydać prawidłowa koordynacja wzrokowo-ruchowa, refleks oraz spostrzegawczość. Natomiast przeciwwskazaniem do zatrudnienia w tym zawodzie są duże wady wymowy, utrudniające kontakt z otoczeniem.

Pamiętaj, że podejmując pracę jako instruktor będziesz odpowiadać za zdrowie i bezpieczeństwo swoich podopiecznych, a także będziesz ponosić odpowiedzialność służbową i materialną za powierzone materiały oraz sprzęty znajdujące się w twojej pracowni.


 

Umiejętności i styl pracy 

Jeśli myślisz o podjęciu pracy na stanowisku terapeuty zajęciowego, powinieneś/powinnaś cechować się przede wszystkim umiejętnością nawiązywania relacji, dużą wrażliwością, empatią i życzliwością. Nie może ci zabraknąć cierpliwości, wyrozumiałości i opanowania, gdyż nawet w najtrudniejszych sytuacjach nie będziesz mógł/mogła okazać swoim podopiecznym zdenerwowania lub gniewu. Równie ważna będzie odpowiedzialność za powierzone zadania i osoby będące pod twoją opieką.

Jako instruktor terapii zajęciowej powinieneś/powinnaś odznaczać się spostrzegawczością, szybkim refleksem, koncentracją i podzielnością uwagi. Aby poprowadzić ciekawe i urozmaicone zajęcia, będziesz potrzebował/potrzebowała także bogatej wyobraźni i kreatywności. Z pewnością przydatne będą również zdolności organizacyjne oraz – w zależności od rodzaju pracowni – uzdolnienia techniczne, krawieckie, kulinarne, artystyczne lub informatyczne. Z tym związana jest otwartość na ciągłe doskonalenie i podnoszenie swoich kwalifikacji.

Nie zapomnij też, że będzie obowiązywać cię tajemnica zawodowa – wszystkie informacje dotyczące twoich podopiecznych są poufne.


 

Jak zdobyć taki zawód? 

Niezbędnym minimum do podjęcia pracy w zawodzie instruktora terapii zajęciowej jest ukończenie 2-letniego studium policealnego na kierunku terapia zajęciowa (np. w Szkole Policealnej Samorządu Województwa Łódzkiego w Łowiczu, Medycznej Szkole Policealnej Województwa Śląskiego w Zabrzu, Poznańskim Centrum Edukacji, TEB Edukacja lub innej). W programie zajęć oprócz przedmiotów teoretycznych, takich jak anatomia z fizjologią, psychologia, pedagogika, patologia z zarysem chorób klinicznych, uwzględnione są praktyki zawodowe w konkretnych pracowniach terapeutycznych. Po zakończeniu nauki w szkole absolwenci zdają egzamin potwierdzający zdobyte kwalifikacje zawodowe.

Warto jednak zdawać sobie sprawę z tego, że coraz więcej pracodawców poszukuje terapeutów zajęciowych z wyższym wykształceniem. Odpowiednie kwalifikacje możesz uzyskać kończąc studia wyższe I-ego stopnia na Wydziale Fizjoterapii Akademii Wychowania Fizycznego (np. w Krakowie, Wrocławiu) lub na Wydziale Nauk Pedagogicznych – kierunek pedagogika specjalna ze specjalnością terapia zajęciowa (np. w Dolnośląskiej Szkole Wyższej we Wrocławiu).

Inną możliwością jest podjęcie studiów podyplomowych. Taki kierunek proponuje m.in. Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi czy Katolicki Uniwersytet Lubelski.

Z pewnością pracodawcy będą również zwracać uwagę na uczestnictwo w kursach doskonalących (np. takie jak te oferowane przez Fundację Mielnica) i specjalistycznych szkoleniach w zakresie różnych form i metod terapeutycznych.

W tym zawodzie istnieje raczej ograniczona perspektywa na pionowy awans zawodowy, co nie oznacza, że jest on niemożliwy. Dysponując bogatym doświadczeniem zawodowym oraz stale doskonaląc swoje umiejętności, możesz starać się o pracę na stanowisku starszego instruktora terapii zajęciowej. Możesz również awansować na stanowisko kierownicze w placówce. Wówczas do twoich obowiązków będzie należeć organizacja lub prowadzenie pracowni bądź całego oddziału terapii zajęciowej.


 

Przydatne linki 

Więcej szczegółowych informacji na temat zadań i warunków pracy instruktora terapii zajęciowej możesz przeczytać w serwisie DORADCA 2000

Warto zobaczyć:

  • arteterapia.pl – strona, na której znajdziesz wiele cennych informacji na temat terapii przez sztukę, m.in.: nowe projekty artystyczne i edukacyjne, kursy i warsztaty doskonalące, polecaną literaturę czy listę ośrodków arteterapii w Polsce.
  • www.otwartedrzwi.pl – portal informacyjny Stowarzyszenia „Otwarte Drzwi”, które zajmuje się pomocą osobom bezrobotnym i niepełnosprawnym, organizując warunki wyrównywania szans w dostępie do wiedzy, pracy oraz rozwoju osobistego i zawodowego, m.in. poprzez warsztaty terapii zajęciowej.
  •  www.muzykoterapiapolska.pl – oficjalna strona Stowarzyszenia Muzykoterapeutów Polskich, dzięki której możesz zapoznać się z informacjami o stowarzyszeniu, dowiedzieć się, jak zostać jego członkiem, przeczytać projekt ustawy o zawodzie muzykoterapeuty, czy wymienić się doświadczeniami na forum z innymi specjalistami w tej dziedzinie.


 

Komentarze

Nie posiadam odpowiedniego wykształcenia .

Praca z osobami ,którym mogła bym przekazać swoją wrażliwość i wesprzeć je w walce z ich chorobą lub ułomnością.