« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Dentysta  / dentystka

Inna nazwa: stomatolog, lekarz dentysta
zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
© Deklofenak - Fotolia.com
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Dentysta to lekarz zajmujący się dolegliwościami zębów i jamy ustnej. Do jego podstawowych zadań należy diagnozowanie oraz leczenie chorób zębów, dziąseł, błony śluzowej, jamy ustnej, korygowanie wad zgryzu oraz leczenie protetyczne. Ponadto stomatolog udziela pacjentom informacji odnośnie zachowania właściwej higieny jamy ustnej. 

Swoją pracę rozpoczyna od przeprowadzenia wywiadu ogólnolekarskiego i stomatologicznego oraz przeglądu uzębienia. Jeśli to konieczne podejmuje leczenie – wyjaśniając uprzednio jego cel i potrzebę oraz tłumacząc jak będzie wykonywany zabieg. Posługując się specjalistycznym sprzętem, opracowuje ubytki, uzupełnia je odpowiednimi materiałami oraz poleruje wypełniania. Pomaga także w odbudowaniu chorych tkanek zębów, podając indywidualnie dobrane środki lecznicze. Czasami pobiera materiał biologiczny do laboratoryjnych badań lub wydaje skierowanie na badania dodatkowe, np. prześwietlenie rentgenowskie. Oprócz czynności związanych z diagnozą i leczeniem, odpowiedzialny jest również za prowadzenie dokumentacji pacjentów.

Dentysta może specjalizować się w kilku obszarach, m.in.:

  • stomatologii dziecięcej – zajmuje się wówczas leczeniem zębów i schorzeń jamy ustnej u dzieci;
  • stomatologii zachowawczej, czyli w leczeniu zębów bez ich usuwania;
  • chirurgii stomatologicznej, zajmując się przede wszystkim drobnymi zabiegami operacyjnymi w obrębie wyrostka zębodołowego i tkanek miękkich jamy ustnej;
  • paradontologii, która polega na leczeniu chorób dziąseł, błony śluzowej podniebienia, policzków i języka;
  • ortodoncji, koncentrującej się na leczeniu wad zgryzu, najczęściej za pomocą specjalnych aparatów ortodontycznych (stałych lub ruchomych),
  • protetyce, która sprowadza się do uzupełniania braków w uzębieniu.

Niektórzy dentyści mogą również podejmować pracę naukowo-badawczą. Wówczas przygotowują i wygłaszają wykłady, prowadzą badania eksperymentalne i analizują wyniki, publikują artykuły w prasie branżowej, szkolą studentów i lekarzy przygotowujących się do specjalizacji.

Praca dentysty ma w dużej mierze charakter indywidualny, chociaż podczas wykonywania niektórych zadań współpracuje on ze średnim personelem stomatologicznym (np. asystentką stomatologiczną), czasem także z lekarzami innych specjalności. W przypadku specjalizacji zabiegowych, takich jak chirurgia szczękowo-twarzowa, jego praca przybiera formę zespołową. Wtedy liczy się umiejętność współdziałania oraz wzajemne zaufanie.

Czynności wykonywane przez stomatologa są nadzorowane przez przełożonego. W szpitalu jest nim ordynator danego oddziału oraz dyrektor placówki, w przychodni – jej kierownik, na uczelni – dziekan wydziału. Jednocześnie lekarz-dentysta pełni rolę zwierzchnika dla pozostałego personelu medycznego np. asystentek stomatologicznych, techników protetyków.


 

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Jako dentysta zyskujesz szerokie możliwości podjęcia pracy. Możesz pracować w sektorze publicznym, czyli np. w państwowych klinikach stomatologicznych, przychodniach, oddziałach chirurgii szczękowej na uczelniach, jak również w sektorze prywatnym, tj. prywatnych klinikach stomatologicznych. Ponadto powszechnym rozwiązaniem jest samozatrudnienie – prowadzenie indywidualnej i specjalistycznej praktyki (np. współpracując z Narodowym Funduszem Zdrowia). Zobacz też: Jak założyć działalność gospodarczą. Warto jednak pamiętać, że aby samodzielnie wykonywać zawód, po uzyskaniu dyplomu, konieczny jest dwuletni okres pracy z drugim lekarzem w gabinecie stomatologicznym. Kończąc naukę na kierunku lekarsko-dentystycznym, jesteś także przygotowany/a do pracy w instytucjach badawczych oraz w ośrodkach zajmujących się poradnictwem i profilaktyką.

Typowym miejscem pracy lekarza dentysty jest gabinet stomatologiczny. Pomieszczenie to jest wyposażone są w różnego rodzaju sprzęt medyczny m.in. wiertarki i wiertła, szczotki, klamry, kleszcze, unity, szczypce oraz aparaturę diagnostyczną.

Czas pracy uzależniony jest przede wszystkim od miejsca jej wykonywania. Jeśli dentysta jest zatrudniony w sektorze publicznym, pracuje około 8 godzin dziennie, często w systemie dwuzmianowym. Natomiast osoba pracująca w sektorze prywatnym lub prowadząca indywidualną praktykę, na pracę poświęca zazwyczaj zdecydowanie więcej czasu. Zdarza się, że stomatolog pracuje w różnych miejscach np. w tygodniu we własnym gabinecie, a w weekendy prowadzi zajęcia na uczelni.

W tym zawodzie niezbędna jest wysoka ogólna sprawność fizyczna, dobry wzrok i słuch. Ponadto liczy się duża sprawność manualna, zręczne ręce, a szczególnie palce. W pracy lekarza dentysty większość zadań wykonywanych jest w pozycji stojącej lub siedzącej, ze skrętem ciała ku pacjentowi. Ta wymuszona pozycja ciała, może prowadzić do zmęczenia mięśni oraz wystąpienia dolegliwości bólowych, głównie nóg i kolan.

Trzeba podkreślić, że dentyści podczas pracy mogą być narażeni na wiele czynników niebezpiecznych dla zdrowia, np. wibracje z używanych narzędzi, szkodliwe substancje chemiczne czy też kontakt z nosicielami chorób zakaźnych. Dodatkowo, wykonując czynności zabiegowe, mają kontakt z krwią pacjenta, stąd duże zagrożenie zarażeniem wirusowym, np. zapaleniem wątroby lub wirusem HIV.  Aby zminimalizować te zagrożenia, dentysta powinien używać w pracy rękawiczek gumowych, maseczki na usta i okularów ochronnych.


 

Umiejętności i styl pracy 

Jako dentysta, oprócz posiadania bardzo obszernej wiedzy, powinieneś/powinnaś cechować się pracowitościąsumiennością. W tym zawodzie szczególnie liczy się dobra pamięć, koncentracja i podzielność uwagi, dokładność oraz spostrzegawczość, aby nie przeoczyć nawet drobnych objawów nieprawidłowości. Musisz odznaczać się umiejętnością logicznego myślenia oraz szybkiego wyciągania wniosków. Dodatkowo istotna jest odporność emocjonalna, niezwykła cierpliwość i opanowanie nawet w najtrudniejszych okolicznościach. Nie może Ci także zabraknąć łatwości nawiązywania kontaktów i odpowiedniego podejścia do pacjentów, bowiem stomatologia to dziedzina medycyny, która wielu osobom kojarzy się negatywnie. Bezwzględnie obowiązywać Cię będzie nakaz zachowania tajemnicy lekarskiej.

W tej specjalizacji wymagane jest posiadanie zdolności manualnych na najwyższym poziomie. Pomocne mogą się również okazać zainteresowania techniczne, przydatne przy obsłudze sprzętu medycznego.

Decydując się na ten zawód musisz być gotowy do ciągłego doskonalenia umiejętności i poszerzania wiedzy, zarówno przez udział w szkoleniach, sympozjach i konferencjach, jak i systematyczną lekturę fachowych publikacji (w myśl Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobów dopełniania obowiązku doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów, stosuje się zasadę okresów rozliczeniowych, tj. czasu, w którym stomatolog musi uzyskać minimum 200 punktów edukacyjnych popartych odpowiednimi zaświadczeniami). W tym względzie może być Ci pomocna znajomość przynajmniej jednego języka obcego oraz umiejętność posługiwania się komputerem.


 

Jak zdobyć taki zawód? 

Pierwszym etapem na drodze do kariery w dziedzinie stomatologii jest ukończenie jednolitych studiów wyższych na wydziale lekarsko-dentystycznym akademii medycznej. Nauka trwa 5 lat i pozwala na przygotowanie do zawodu lekarz-dentysta. Oprócz przedmiotów podstawowych, takich jak: anatomia człowieka, fizjologia, chemia z biochemią, farmakologia, w programie studiów są także zajęcia kierunkowe m.in. ze stomatologii zachowawczej z endodoncją, protetyki, ortodoncji czy chirurgii szczękowej. Każdy student zobowiązany jest do odbycia minimum 600 godzin praktyk zawodowych, które realizuje w zakładach opieki zdrowotnej. Już na 5. roku studiów może przystąpić do egzaminu państwowego (tzw. LDEK – Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowego), potwierdzającego zdobyte kwalifikacje. LDEK jest organizowany i przeprowadzany dwa razy do roku przez Centrum Egzaminów Medycznych (CEM). Pamiętaj, że po otrzymaniu dyplomu szkoły wyższej musisz zgłosić się do Okręgowej Izby Lekarskiej (OIL), aby uzyskać ograniczone prawo do wykonywania zawodu lekarza (max. na okres 5 lat). Kolejnym krokiem jest odbycie rocznego stażu podyplomowego. Dopiero wówczas możesz ubiegać się o pełne prawo do wykonywania zawodu i wpis do rejestru lekarzy-dentystów prowadzonego przez OIL.

Po spełnieniu tych wymogów możesz rozpocząć specjalizację: podstawową, np. ze stomatologii ogólnej, chirurgii szczękowo-twarzowej czy ortodoncji lub specjalizację szczegółową: chirurgia stomatologiczna, protetyka stomatologiczna, stomatologia dziecięca, stomatologia zachowawcza, oraz periodontologia. W zależności od wybranej specjalizacji nauka trwa 2-5 lat: lekarz-dentysta poznaje teorię i praktykę, uczestniczy w kursach specjalizacyjnych, wykonuje zabiegi i procedury medyczne oraz pełni dyżury lekarskie. Specjalizacja zakończona jest Państwowym Egzaminem Specjalizacyjnym.

Gromadząc doświadczenie możesz wspinać się na kolejne szczeble w hierarchii zawodowej. Przykładowa ścieżka kariery to: lekarz stażysta, młodszy asystent, asystent, starszy asystent, adiunkt, docent, profesor.


 

Przydatne linki 

Więcej informacji o pracy lekarza przeczytasz na stronie Doradca 2000. Warto także zajrzeć na:

  • www.pts.net.pl – oficjalna strona Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego.
  • www.nil.org.pl – oficjalna strona Naczelnej Rady Lekarskiej. Można tutaj znaleźć m.in. niezbędnik praktyk lekarskich, Kodeks Etyki Lekarskiej, Centralny Rejestr Lekarzy RP, przydatne linki.
  • www.portaldentystyczny.pl – portal internetowy, którego głównym celem jest przekazywanie fachowych informacji oraz porad z zakresu stomatologii. Na stronie znajdziesz m.in. poradnik dentysty, katalog gabinetów, branżowe aktualności oraz nowości wydawnicze.
  • www.mp.plMedycyna Praktyczna – portal dla lekarzy, zawierający liczne artykuły poukładane według specjalności, także stomatologii. Na stronie jest dostępna bogata oferta szkoleniowa, księgarnia internetowa oraz indeksów leków.


 

Komentarze

he he he