« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Mechanik pojazdów samochodowych

Inna nazwa: mechanik samochodowy
zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
FPM/Thinkstock
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Mechanik pojazdów samochodowych to osoba, która zajmuje się obsługą, konserwacją i naprawą pojazdów używanych w transporcie drogowym. Do pojazdów tych zaliczamy: samochody osobowe, autobusy, samochody ciężarowe, motocykle, ciągniki rolnicze oraz pojazdy bezsilnikowe czyli przyczepy i naczepy.

Obsługa i konserwacja, jako jedno z podstawowych zadań mechanika, polega na cyklicznym przeglądzie pojazdów, kontroli stanu technicznego zespołów mechanicznych oraz wymianie zużytych elementów takich jak: oleje, płyny, filtry czy elementy układu hamulcowego. Równie ważnym zadaniem mechanika jest naprawa pojazdów. Wymaga ona w pierwszej kolejności postawienia właściwej diagnozy, a więc określenia, które elementy pojazdu uległy uszkodzeniu i jakie były tego przyczyny. Następnie mechanik dokonuje demontażu uszkodzonych części, wymienia je na nowe, ponownie montuje i odpowiednio reguluje.

Ze względu na coraz większe zaawansowanie techniczne pojazdów samochodowych, mechanik musi posiadać dużą wiedzę na temat ich budowy, którą powinien stale uzupełniać. Niezbędne jest też korzystanie z dokumentacji technicznej przygotowanej przez producentów, a dotyczącej konkretnej marki i modelu pojazdu.

Mechanik pojazdów samochodowych najczęściej pracuje samodzielnie. Jego praca może być nadzorowana przez brygadzistę lub kierownika zmiany. Na stanowisku pracy obowiązuje go dbałość o czystość, a także o powierzone mu urządzenia i narzędzia.

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Jako mechanik pracy będziesz szukać w różnego typu zakładach: naprawczych, autoryzowanych stacjach obsługi – tzw. ASO (są to zakłady działające pod marką konkretnego producenta i posiadające jego autoryzację), firmach transportowych dysponujących własnymi parkami naprawy samochodów oraz zakładach produkcyjnych. Możesz także założyć własny warsztat samochodowy, prowadząc działalność gospodarczą. Do tego celu nie musisz posiadać żadnych szczególnych kwalifikacji czy uprawnień.

W przypadku zakładów produkcyjnych, charakter pracy mechanika jest o wiele bardziej zrutynizowany i polega najczęściej na wykonywaniu ściśle powtarzających się czynności montażu zgodnych z cyklem technologicznym. Typowym miejscem pracy jest wówczas hala produkcyjna, a więc rodzaj dużego pomieszczenia, gdzie zgromadzonych jest szereg urządzeń wykorzystywanych do specjalistycznych prac produkcyjnych.

Praca mechaników w stacjach obsługi pojazdów oraz zakładach naprawczych wykonywana jest w nieco mniejszych pomieszczeniach, w których usytuowane są stanowiska pracy. Do typowego wyposażenia takiego stanowiska należy podnośnik hydrauliczny, kanał naprawczy, urządzenia diagnostyczne, różnego rodzaju mierniki, sprężarki, a niekiedy także stanowiska komputerowe. Mechanik wykonując swoją pracę ma nieustanny kontakt z różnego rodzaju substancjami chemicznymi, takimi jak: oleje, smary, płyny hamulcowe, chłodnicze, farby, lakiery, żywice oraz inne.

Mechanik w swojej pracy wykorzystuje różnego rodzaju narzędzia monterskie – młotki, wiertarki, szlifierki, spawarki, różnego typu klucze, szczypce i wiele innych. Używa przyrządów pomiarowych, takich jak suwmiarki, szczelinomierze, ciśnieniomierze.

Mechanicy wykonują swoją pracę najczęściej w systemie zmianowym w ciągu dnia. Zdarza się, że w zakładach produkcyjnych praca mechaników odbywa się na trzy zmiany, także w nocy. W dużych zakładach produkcyjnych oraz przedsiębiorstwach transportowych, gdzie konieczne jest zachowanie ciągłości pracy, mechanik pracuje także w weekendy oraz dni świąteczne.

Ponieważ praca mechanika uznawana jest za pracę ciężką, kandydaci do zawodu powinni charakteryzować się ogólnym dobrym stanem zdrowia oraz wysoką sprawnością ruchową. W pracy mechanika niezbędna jest dobra koordynacja wzrokowo-ruchowa oraz umiejętności manualne. Przeciwwskazaniem do wykonywania zawodu są uczulenia i alergie na substancje typu: smary, oleje, oraz różne płyny technologiczne.

Umiejętności i styl pracy 

Do umiejętności, jakich potrzebujesz, by sprawdzić się w roli mechanika pojazdów samochodowych, należą: dobra koncentracja uwagi, podzielność uwagi oraz łatwość przerzucania się z jednej czynności na drugą. Niezwykle ważna jest także cierpliwość i wytrzymałość na długotrwały wysiłek, często w niewygodnych pozycjach. Musisz być także gotowa/gotowy do pracy w nieprzyjemnych warunkach (m.in. kontakt ze smarami, olejami i oparami).

Powinnaś/powinieneś odznaczać się również dokładnością, zarówno w przestrzeganiu ustalonych warunków technicznych napraw, jak i w samych czynnościach obsługowych. W tym celu potrzebna jest duża sprawność rąk, a zwłaszcza palców.

Do sprawnego znalezienia przyczyny awarii niezbędna jest ciekawość, spostrzegawczość oraz zdolność rozumowania logicznego. Ponadto do pracy w tym zawodzie konieczne są zainteresowania i uzdolnienia techniczne, tj. posługiwanie się narzędziami, instalowanie urządzeń czy umiejętność czytania instrukcji i schematów technicznych. Mechanik powinien również posiadać znaczną wiedzę dotyczącą zjawisk fizycznych i chemicznych, które mogą wystąpić w zespołach i układach pojazdów samochodowych.

W tej pracy przyda się także komunikatywność oraz zdolności negocjacyjne.

Jak zdobyć taki zawód? 

Jeżeli chcesz pracować jako mechanik pojazdów samochodowych, powinieneś ukończyć co najmniej trzyletnią szkołę zawodową albo uzupełnić swoją wiedzę w szkole policealnej na kierunku „budowa i eksploatacja pojazdów samochodowych”. Na zakończenie nauki możesz przystąpić do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, a po jego zdaniu otrzymać dyplom potwierdzający twoje przygotowanie do wykonywania zawodu. Jeżeli chciałbyś się dalej kształcić, możesz podjąć 3-letnią naukę w technikum uzupełniającym lub ogólnokształcącym liceum uzupełniającym.

Swoją edukację możesz również rozpocząć od razu w technikum na kierunku „technik mechanik – obsługa i naprawa pojazdów samochodowych”. Warto zaznaczyć, że absolwenci z tytułem technika są chętniej zatrudniani przez pracodawców niż mechanicy, którzy ukończyli jedynie zasadniczą szkołę zawodową.

W procesie kształcenia, oprócz wiedzy teoretycznej będziesz zdobywał umiejętności praktyczne – dużą część twojej nauki będą stanowiły praktyki zawodowe bezpośrednio w zakładach produkcyjnych oraz naprawczych.

Przydatne linki 

Więcej o pracy mechanika pojazdów samochodowych znajdziesz na stronie Doradca 2000.

Warto zobaczyć:

  • www.ptim.simp.pl – to oficjalna strona Polskiego Towarzystwa Inżynierów Motoryzacji SIMP. Możesz znaleźć tu m.in.: porady techniczne, oceny i opinie techniczne, wyceny pojazdów, aktualne informacje dotyczące kursów szkoleniowych, konferencji oraz kongresów naukowo-technicznych;
  • www.simp.org.ptc.pl/zorpot.html - na tej stronie możesz się dowiedzieć, czym zajmuje się Zespół Ośrodków Rzeczoznawstwa i Postępu Technicznego działający przy Stowarzyszeniu Inżynierów i Techników Mechaników Polskich;
  • www.its.home.pl – to strona Instytutu Transportu Samochodowego, na której możesz uzyskać m.in. informacje dotyczące homologacji oraz badań homologacyjnych, zapoznać się z internetowym przewodnikiem na temat energooszczędnych samochodów, czy dowiedzieć się o certyfikacji wyrobów motoryzacyjnych i przewoźników drogowych.