« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Ogrodnik  / ogrodniczka

zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
© michaeljung - Fotolia.com
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Ogrodnik to osoba, która zawodowo zajmuje się uprawą i pielęgnacją roślin. Mogą to być warzywa, owoce, kwiaty, grzyby jadalne, krzewy ozdobne, drzewa, hodowane zarówno na świeżym powietrzu – w ogrodach, parkach lub na polu, jak i w obiektach zamkniętych, np. szklarniach.

W zależności od miejsca pracy i stanowiska/specjalizacji ogrodnik może wykonywać różne zadania. I tak na przykład: ogrodnik producent – dobiera gatunki i odmiany roślin, a następnie zakupuje nasiona, cebulki i sadzonki lub też samodzielnie je hoduje. Odpowiada za przygotowanie gleby na polu, przeprowadzając zabiegi specjalistyczne, takie jak: orka, bronowanie, kultywatorowanie. W szklarniach przygotowuje odpowiednie podłoże pod wysiew nasion lub wysadzanie. Dobiera termin siania i sadzenia. Może również pikować rośliny, podlewać je, nawozić, odchwaszczać, usuwać zbędne pędy wierzchołkowe lub boczne, opryskiwać przeciw chorobom i szkodnikom, czy też wykonywać zabiegi lecznicze. Ostatnim etapem jego prac jest zbiór wyhodowanych roślin, ich sortowanie, a czasem także sprzedaż.

Ogrodnik terenów zieleni zajmuje się konserwacją i pielęgnacją określonego obszaru ziemi. Wykonuje takie prace jak: przekopywanie, oranie, bronowanie i nawożenie gleby, sadzenie i przesadzanie drzew, krzewów, bylin, obsadzanie kwietników. Ponadto ścina i formuje żywopłoty, kosi trawę, karczuje stare krzewy. Do jego obowiązków należą również wszelkie prace porządkowe, tj. zgrabianie skoszonej trawy, zeschłych liści, zamiatanie alejek, wywożenie śmieci oraz naprawa drobnych sprzętów, np. uszkodzonych ławek.

Z kolei ogrodnik badacz prowadzi doświadczenia i obserwacje w placówkach naukowo-badawczych, klasyfikuje rośliny oraz zbiory zgodnie z normami branżowymi, a także prowadzi zapylenia i krzyżówki w celu otrzymania nowych odmian roślin.

Praca ogrodnika wymaga dość intensywnych kontaktów z ludźmi – m.in. z pozostałymi ogrodnikami pracującymi w brygadzie, architektami i projektantami zieleni czy operatorami maszyn. Nie brakuje w niej także zadań wykonywanych indywidualnie, np. koszenie trawników, cięcie żywopłotów.


 

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Jako ogrodnik możesz podjąć pracę w ogrodniczych przedsiębiorstwach produkcyjnych i usługowych, w firmach zajmujących się urządzaniem i pielęgnacją terenów zieleni, w zakładach przetwórstwa owocowo-warzywnego, sklepach ogrodniczych lub w kwiaciarniach. Możesz również prowadzić indywidualne gospodarstwo ogrodnicze/rolne lub zdecydować się na założenie własnej działalności gospodarczej.

Najczęściej będziesz pracować na wolnym powietrzu w zmiennych warunkach pogodowych lub w pomieszczeniu zamkniętym, takim jak: szklarnia, palmiarnia, magazyn – przez 6-9 godzin dziennie. W ogrodnictwie nie spotyka się pracy zmianowej, lecz często występuje praca sezonowa, co może wiązać się z nadgodzinami. Czasami pełnione przez ciebie obowiązki, np. przy podlewaniu roślin, będą wymagały pracy w weekendy i dni świąteczne.

Podejmując pracę na stanowisku ogrodnika pamiętaj, że wykonywanie codziennych zadań może spowodować urazy lub bóle pleców, ramion i rąk, ze względu na wymuszoną, pochyloną pozycję ciała. Używając ostrych narzędzi, tj. sekatorów, pił, noży, prętów ze szpikulcem, możesz być narażony/a na ukłucia lub zranienia. Szerokie stosowanie nawozów sztucznych i środków ochrony roślin może niekiedy prowadzić do zatruć. Z kolei kontakt z alergenami roślinnymi (pyłki drzew i traw) mogą u osób wrażliwych wywołać astmę i inne schorzenia alergiczne.


 

Umiejętności i styl pracy 

Jeśli myślisz o zawodzie ogrodnika powinieneś/powinnaś odznaczać się dobrą kondycją fizyczną, wytrwałością oraz znaczną odpornością na zmęczenie i zmienne warunki pogodowe, bowiem możesz być narażony/a na pracę w bardzo wysokich lub niskich temperaturach, podczas opadów albo silnego wiatru. Codzienne obowiązki będą wymagały od Ciebie sprawnego posługiwania się narzędziami ogrodniczymi, dlatego powinieneś/powinnaś cechować się wysoką sprawnością rąk, a zwłaszcza palców oraz dobrą koordynacją wzrokowo-ruchową. Bardzo przydatne są uzdolnienia techniczne, szczególnie przy obsłudze sprzętu ogrodniczego, np. kosiarek, systemów zraszających, wózków akumulatorowych. Niezbędna jest też ostrość wzroku, szybki refleks oraz zmysł równowagi.

Pamiętaj, że podczas wykonywania prac ogrodniczych niezwykle ważna jest dokładność, delikatność i cierpliwość. Nie może Ci również zabraknąć zdolności organizacyjnych i planowania, a także elastyczności w działaniu. Te umiejętności wraz z gotowością do współpracy są niezbędne podczas wykonywania prac zespołowych. W realizacji powierzonych zadań może być Ci przydatne poczucie estetyki, zdolność rozróżniania i dobierania barw, jak również „zacięcie” artystyczne.


 

Jak zdobyć taki zawód? 

Naukę tego zawodu możesz rozpocząć już po ukończeniu gimnazjum w 3-letniej zasadniczej szkole zawodowej (listę takich szkół można znaleźć w Kuratorium Oświaty danego województwa, jak np. na Kuratorium w Katowicach). Wśród przedmiotów zawodowych znajdziesz m.in.: produkcję ogrodniczą (biologiczne podstawy produkcji ogrodniczej, produkcja warzywnicza, sadownicza, zakładanie i prowadzenie ogrodu przydomowego), podstawy techniki (mechanizacja prac polowych, podstawy eksploatacji maszyn) oraz przedsiębiorstwo w gospodarce rynkowej (podstawy gospodarki rynkowej, budowa i funkcjonowanie systemu agrobiznesu, organizacja pracy i kierowanie przedsiębiorstwem, rachunek ekonomiczny i in.). Po ukończeniu szkoły możesz przystąpić do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.

Drugą możliwością jest ukończenie 4-letniego technikum ogrodniczego (np. w Zespole Szkół w Dobryszycach). Kończąc taką szkołę zyskujesz wyższe kwalifikacje i tytuł technika ogrodnika (oczywiście po pozytywnie zdanym egzaminie zawodowym).

Możliwe jest także kształcenie w szkole policealnej (np. w Centrum Edukacyjnym NOVA), gdzie nauka trwa 2 lata. W jej trakcie odbywają się zajęcia teoretyczne z przedmiotów takich jak: podstawy ogrodnictwa, mechanizacja ogrodnictwa, przepisy ruchu drogowego, ekonomia i zarządzanie przedsiębiorstwem w agrobiznesie. Ponadto obowiązkowe jest odbycie praktyk zawodowych.

Kolejnym etapem mogą być dwustopniowe studnia wyższe na kierunku ogrodnictwo (np. w Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie lub Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie). Możesz wówczas wybrać najbardziej interesującą cię specjalizację np.: agroekologia i ochrona roślin, ogrodnictwo z marketingiem, bioinżynieria, rośliny lecznicze i prozdrowotne czy sztuka ogrodowa.

Pamiętaj także, że kluczem do osiągnięcia sukcesu zawodowego jest ciągłe doskonalenie się. Zadbaj o to, aby być na bieżąco z branżowymi nowościami, poszerzaj swoją wiedzę, biorąc udział w specjalistycznych kursach lub studiach podyplomowych (takich jak np. na Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie) i nieustannie rozwijaj swoje praktyczne umiejętności.


 

Przydatne linki 
  • www.ogrodnik.com.pl – serwis internetowy zawierający katalog firm ogrodniczych, ciekawostki i aktualności branżowe, informacje dotyczące nowych produktów, projektów i realizacji.
  • www.ogrodnik.pl – portal internetowy, w którym znajdziesz szeroki wybór roślin, nasion, nawozów, środków ochrony roślin, sprzęt i narzędzia ogrodnicze. Ponadto za pośrednictwem tego portalu możesz nawiązać kontakt ze specjalistami z zakresu profesjonalnego projektowania i wykonywania ogrodów.
  • ogrod-amat.strefa.pl – strona zawierająca indeks haseł ogrodniczych od A do Z, informacje na temat targów i wystaw ogrodniczych, porady ogrodnicze, kalendarz ogrodnika, galerie zdjęć roślin.
  • www.twojogrodnik.pl – serwis internetowy specjalistycznego miesięcznika „Twój Ogrodnik”, który ukazuje się na terenie całego kraju. W miesięczniku możesz przeczytać, jak krok po kroku zajmować się ogrodem. Znajdziesz tu nie tylko porady, ale także nowinki branżowe i ciekawostki botaniczne.
  • www.e-florystyka.pl – portal miłośników florystyki, w którym możesz znaleźć internetowy atlas roślin, ciekawe artykuły dotyczące m.in. jadalnych kwiatów, bukietów ślubnych i okazjonalnych, pielęgnacji roślin. Możesz się również zapoznać z ofertą warsztatów i kursów doskonalących oraz wymienić poradami na forum.