« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Rolnik  / rolniczka

zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
© auremar - Fotolia.com
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Rolnik to osoba, która zawodowo zajmuje się uprawą i pielęgnacją roślin, z których pozyskiwane są produkty spożywcze lub surowce do ich wytwarzania. Mogą to być warzywa, owoce, zboża czy zioła uprawiane zarówno na wolnym powietrzu, jak i w obiektach zamkniętych np. w szklarniach.

Głównym zadaniem rolnika jest zapewnienie odpowiednich warunków poszczególnym gatunkom roślin i ciągły nadzór nad ich prawidłowym wzrostem. Szczegółowy zakres jego prac powiązany jest ściśle z rodzajem gospodarstwa i jego wielkością, jednak podstawowe obowiązki rolnika są zwykle takie same i skupiają się na: doborze gatunków i odmian roślin, a następnie zakupie nasion, cebulek i sadzonek lub też samodzielnym ich pobraniu. Rolnik odpowiada też za przygotowanie gleby na polu, przeprowadzając specjalistyczne zabiegi takie jak: orka, bronowanie, kultywatorowanie. W szklarniach przygotowuje odpowiednie podłoże pod wysiew nasion lub wysadzanie, dobierając uprzednio odpowiedni termin siania i sadzenia. Może również pikować rośliny, podlewać je, nawozić, odchwaszczać, usuwać zbędne pędy wierzchołkowe lub boczne. Powinien również umieć zdiagnozować ewentualne choroby roślin oraz rozpoznać szkodniki, aby dokonać oprysków czy też wykonać inne zabiegi lecznicze. Po upływie określonego czasu rolnik zbiera i sortuje plony oraz magazynuje je w odpowiednich warunkach.

Chociaż rolnik przede wszystkim zajmuje się uprawą ziemi, to bardzo często łączyz hodowlą zwierząt gospodarskich, tj. trzody chlewnej, bydła, drobiu. Zysk uzyskany z hodowli zapewnia mu dochód przez cały rok, a także stanowi pewnego rodzaju zabezpieczenie w sytuacji braku urodzaju lub klęski żywiołowej.

Rolnik w wielu sytuacjach pracuje samodzielnie, choć wiele zadań może wykonywać we współpracy z innymi osobami, jak np. zbiór plonów z pola. W związku z tym nie może mu zabraknąć zdolności współdziałania i organizacji pracy.


 

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Jako rolnik możesz podjąć pracę na polach uprawnych lub plantacjach przynależnych do rolniczych przedsiębiorstw produkcyjnych, jednak dużo częściej spotykanym rozwiązaniem w tym zawodzie jest prowadzenie indywidualnego gospodarstwa rolnego lub agroturystycznego.

Najczęściej będziesz pracować na wolnym powietrzu w zmiennych warunkach pogodowych lub w pomieszczeniu zamkniętym takim jak szklarnia czy magazyn.

Decydując się na ten zawód, musisz sobie zdawać sprawę z tego, że praca rolnika trwa cały rok i nie są jej przypisane jakieś konkretne ramy czasowe. Wykonuje się ją właściwie siedem dni w tygodniu. W przypadku hodowli zwierząt konieczna jest stała opieka, która uniemożliwia dłuższe wyjazdy poza gospodarstwo. Na tak zwany okres urlopowy przypada czas żniw i największego natężenia pracy w polu.

Pamiętaj, że wykonywanie codziennych zadań może spowodować urazy lub bóle pleców i ramion, ze względu na wymuszoną, pochyloną pozycję ciała oraz duży wysiłek fizyczny. Używając ostrych narzędzi takich jak sekatory, noże, widły możesz być narażony na mechaniczne urazy kończyn. Szerokie i niewłaściwe stosowanie nawozów sztucznych może prowadzić do ostrego lub przewlekłego zatrucia. Z kolei kontakt z alergenami roślinnymi może wywołać astmę i inne schorzenia alergiczne.

Warto również dodać, że prowadzenie gospodarstwa wymaga stworzenia szczegółowego biznesplanu, w którym uwzględniony będzie zadowalający dochód, ale również inwestycje na rozwój. Bardzo ważne jest przeznaczanie nadwyżki finansowej na zakup nowego sprzętu, ziemi czy polepszanie swoich kwalifikacji. Należy również brać pod uwagę konieczność zachowania rezerw finansowych lub materialnych na wypadek niższych plonów w kolejnym sezonie. Z pewnością dużą pomocą dla rolników są unijne dopłaty i dotacje z budżetu państwa.


 

Umiejętności i styl pracy 

Jeśli myślisz o zawodzie rolnika, to przede wszystkim powinieneś odznaczać się dobrą kondycją fizyczną, wytrwałością oraz znaczną odpornością na zmęczenie i zmienne warunki pogodowe. Oczywiście powinieneś posiadać też choćby podstawową wiedzę rolniczą i umiejętność jej praktycznego stosowania. Z pewnością przydatne będą zainteresowania przyrodnicze, a także uzdolnienia techniczne, szczególnie przy obsłudze maszyn i urządzeń rolniczych. Niezbędna jest też wysoka sprawność rąk, a zwłaszcza palców, szybki refleks, dobra koordynacja wzrokowo-ruchowa oraz ostrość wzroku.

Wykonywanie codziennych zadań wiąże się również z bardzo dobrą umiejętnością organizacji pracy i systematycznością. Nie może ci też zabraknąć dokładności, cierpliwości, a także spostrzegawczości i umiejętności obserwacji.

Jeśli prowadząc gospodarstwo będziesz używał traktora, samochodu czy kombajnu, konieczne będzie odbycie kursów i zdanie odpowiednich egzaminów. Również część specjalistycznych urządzeń i maszyn rolniczych lub środków chemicznych może wymagać od ciebie uczestniczenia w szkoleniach organizowanych przez producentów i dystrybutorów.


 

Jak zdobyć taki zawód? 

Naukę tego zawodu możesz rozpocząć już po ukończeniu gimnazjum w 3-letniej zasadniczej szkole zawodowej (np. w Szkole Zawodowej z Raciborza). Oprócz przedmiotów ogólnokształcących, w programie znajdziesz przedmioty zawodowe, m.in.: produkcję roślinną, produkcję zwierzęcą, podstawy techniki, przepisy ruchu drogowego, przedsiębiorstwo w agrobiznesie. W trakcie nauki będziesz uczestniczyć w praktykach śródrocznych (2- lub 4-tygodniowych) w wybranych gospodarstwach. Po ukończeniu szkoły możesz przystąpić do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, aby uzyskać tytuł rolnika.

Drugą możliwością jest ukończenie 4-letniego technikum rolniczego (np. Technikum Rolniczego w Janowie). Kończąc taką szkołę zyskujesz wyższe kwalifikacje i tytuł technika rolnika (oczywiście po pozytywnie zdanym egzaminie zawodowym). Możliwe jest także kształcenie w szkole policealnej (np. Centrum Kształcenia w Nawojowej). Nauka w takiej szkole trwa rok lub dwa lata.

Kolejnym etapem mogą być dwustopniowe studnia wyższe na wydziale rolniczo-ekonomicznym, np. w Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie. Możesz wówczas wybrać najbardziej interesującą cię specjalizację: agrobiologię, agroekonomię lub agroturystykę. Dostępne są też studia podyplomowe (dla absolwentów studiów wyższych). Pamiętaj, że warto jest uzyskać wyższe wykształcenie w tym kierunku, bowiem im wyższy zawodowy stopień naukowy, tym większe dotacje można uzyskać.

Bardzo często dodatkowym wymogiem przy podejmowaniu pracy na roli jest posiadanie prawa jazdy kategorii T (na ciągnik). Dobrze widziane, choć niekonieczne są: prawo jazdy kategorii B  lub ukończony kurs kombajnisty.

Kluczem do osiągnięcia sukcesu zawodowego jest ciągłe doskonalenie się. Zadbaj o to, aby być na bieżąco z branżowymi nowościami, poszerzaj swoją wiedzę biorąc udział w specjalistycznych kursach, studiach podyplomowych, czytaj prasę fachową, przeglądaj branżowe serwisy internetowe i nieustannie rozwijaj swoje praktyczne umiejętności.


 

Przydatne linki 

Więcej informacji o tym zawodzie możesz znaleźć w serwisie DORADCA 2000.

Warto zobaczyć:

  • www.gospodarz.pl – portal informacyjno-społecznościowy stworzony dla sektora rolno-spożywczego, współfinansowany w 85% ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. W serwisie m.in. artykuły, porady, analizy, notowania z rynku rolnego, ogłoszenia, baza gospodarstw rolnych i forum.
  • www.portalhodowcy.pl – portal przeznaczony dla hodowców drobiu, bydła i trzody chlewnej. W serwisie prócz ciekawych artykułów, opracowań naukowych i specjalistycznych możesz znaleźć notowania rynku rolnego, wywiady, relacje z konferencji, informacje o branżowych wydarzeniach (targach, szkoleniach, warsztatach), a także porady i wskazówki od innych hodowców.
  • www.rolnictwo.agro.pl – serwis branżowy, w którym możesz przeczytać artykuły na temat produkcji roślinnej i zwierzęcej, środków produkcyjnych oraz technik rolniczych. Ponadto na stronie: informacje o branżowych nowościach, ogłoszenia, forum oraz lista przydatnych adresów www.
  • www.agropogoda.pl – serwis pogodowy przeznaczony dla sadowników, producentów warzyw oraz rolników. Celem serwisu jest prezentowanie aktualnych warunków pogodowych wraz z zagrożeniami najważniejszymi chorobami roślin uprawnych.


 

Zawody pokrewne

- baza praca-enter -
- baza zewnętrzna -