« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Strażak

Inna nazwa: pożarnik, ratownik
zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
© Kzenon - Fotolia.com
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Strażak jest dziś nie tylko specjalistą od gaszenia pożarów, ale także ratownikiem, który posługując się specjalistycznym sprzętem, pomaga ludziom w najtrudniejszych sytuacjach, takich jak: wypadki drogowe, klęski żywiołowe, katastrofy budowlane, zdarzenia z udziałem niebezpiecznych chemikaliów. Jednak jedną z najczęściej wykonywanych przez niego czynności jest właśnie gaszenie pożarów. Podczas prowadzenia tego typu akcji jego podstawowym zadaniem jest ratowanie życia i zdrowia ludzi oraz ich mienia. Wiąże się z to prowadzeniem ewakuacji z zagrożonego terenu (np. przy pomocy drabin lub podnośników pożarniczych, czasem także sprzętu alpinistycznego) oraz z podawaniem różnych środków gaśniczych na palące się materiały.

Podczas prowadzonych działań ratowniczych zadania bardziej odpowiedzialne wykonują strażacy w funkcji starszego ratownika i ratownika, natomiast działania pomocnicze, takie jak asekuracja linką ratowniczą czy zasilanie wodne – młodszy ratownik. Wyróżnione są także stanowiska kierownicze: dowódca zmiany, dowódca sekcji i zastępu.

W zawodzie strażaka występuje kilka specjalizacji, które można uzyskać na dodatkowych kursach lub szkoleniach:

  • ratownik wysokościowy – posługuje się technikami alpinistycznymi, aby dotrzeć i udzielić pomocy w miejscach trudno dostępnych np. na dachach wysokich budynków, balkonach, kominach czy w studniach;
  • ratownik techniczny – obsługuje urządzenia hydrauliczne lub pneumatyczne, przeznaczone do niesienia pomocy poszkodowanym w katastrofach transportowych i budowlanych np. rozcina zmiażdżone pojazdy;
  • ratownik wodny – posiada umiejętności pozwalające na niesienie pomocy osobom poszkodowanym w wyniku powodzi, podtopienia, wyciąga z wody zatopione pojazdy i prowadzi podwodne poszukiwania zaginionych;
  • ratownik ze specjalizacją chemiczno-ekologiczną – usuwa zagrożenia powstałe z powodu katastrof z udziałem niebezpiecznych substancji chemicznych np. oleju napędowego, benzyny. Do jego zadań należy także minimalizowanie i usuwanie ewentualnych skutków przedostania się tych substancji do ekosystemu.

Pomiędzy poszczególnymi akcjami strażak zajmuje się wykonywaniem różnych czynności na terenie swojej jednostki m.in. czyszczeniem, konserwacją oraz naprawą sprzętu.

Praca strażaka to jeden z najlepszych przykładów pracy grupowej. Akcję ratunkową przeprowadza zespół, w którym niezwykle ważne jest wzajemne zaufanie, dobra komunikacja, obowiązuje podział zadań i bezwzględne posłuszeństwo.


 

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Podejmując pracę w tym zawodzie, zatrudnienie możesz znaleźć w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej na terenie całego kraju. Podczas wykonywania swoich obowiązków przyjdzie ci pracować w różnych miejscach. Wszystko zależeć będzie od tego, gdzie nastąpi niebezpieczne zdarzenie. Może być to zarówno praca na wolnym powietrzu, która wymaga gotowości do przebywania w trudnych warunkach atmosferycznych (deszcz, śnieg, wiatr, mróz, upał), jak również wewnątrz obiektów. Warto pamiętać, że zakres zadań i miejsce pracy są zależne także od jednostki i posiadanego stopnia – oprócz udziału w akacjach ratowniczych możesz wykonywać również prace biurowe, np. przyjmować zgłoszenia, lokalizować miejsce zdarzenia, prowadzić dokumentację dotyczącą przeprowadzonych interwencji.

Praca na stanowisku strażaka wiąże się z dużą dyspozycyjnością. Bądź przygotowany/a na pracę w systemie zmianowym w postaci dyżurów trwających 24 godziny, także w weekendy i w święta. Każdy dyżur jest podzielony na trzy okresy. Pierwsze 8 godzin przeznacza się na ćwiczenia, szkolenia oraz konserwację sprzętu. Drugie 8 godzin powinno być wykorzystane na rekreację i samokształcenie. Ostatni okres przeznaczony jest na czuwanie. Jednak gotowość wyjazdu do niebezpiecznego zdarzenia utrzymywana jest przez całą dobę.

Trzeba również podkreślić, że strażak jest zobowiązany do noszenia w czasie służby przepisowego umundurowania lub odzieży specjalnej, dystynkcji, znaków identyfikacyjnych i ekwipunku osobistego.

Wobec strażaków stawia się wysokie wymagania, co do ich sprawności fizycznej i psychicznej, dlatego ubiegając się o pracę, musisz się wykazać doskonałym stanem zdrowia, bardzo dobrą kondycją i siłą. Musisz przejść obowiązkowe badania lekarskie i testy sprawnościowe (w tym próbę wydolnościową). Bardzo istotna jest sprawność układu oddechowego, gdyż w wielu sytuacjach będziesz używać powietrznych aparatów oddechowych. Z kolei wysoka sprawność zmysłów: wzroku, słuchu, węchu i dotyku pozwoli ci odbierać wszelkie sygnały świadczące o zmianie sytuacji bądź niebezpieczeństwie. Do prac na wysokości niezbędne będzie również dobre poczucie równowagi.


 

Umiejętności i styl pracy 

Wśród najważniejszych umiejętności, jakie powinieneś/powinnaś posiadać, aby dobrze wykonywać ten zawód, jest zdolność logicznego myślenia i analizowania sytuacji. Jest ona niezastąpiona zwłaszcza w sytuacji planowania przebiegu akcji. Istotna będzie także dobra pamięć, spostrzegawczość i wyobraźnia przestrzenna. Nie do przecenienia będzie również umiejętność szybkiego podejmowania decyzji, szczególnie w stanie silnego napięcia i stresu. Oczywiście powinieneś/powinnaś cechować się odwagą, chęcią niesienia pomocy oraz gotowością do narażania własnego zdrowia i życia.

Specyfika tej pracy wymagać będzie od ciebie umiejętności pracy w grupie, współdziałania i wysokiej komunikatywności. Konieczna będzie także samodyscyplina oraz umiejętność podporządkowania się rozkazom przełożonych.

Jako strażak będziesz pracować w niebezpiecznych i gwałtownie zmieniających się warunkach. Towarzyszyć ci będzie ciągłe ryzyko i stres, dlatego powinieneś/powinnaś odznaczać się dużą odpornością psychiczną. Przybywając na miejsce zdarzenia, bardzo często twoim zadaniem będzie udzielenie pierwszej pomocy medycznej, przeprowadzenie akcji ratunkowej i zapobiegnięcie panice. Dlatego bardzo ważne jest, abyś charakteryzował/a się opanowaniem, podzielnością uwagi i zdolnością szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Twoim obowiązkiem będzie podnoszenie kwalifikacji m.in. poprzez uczestniczenie w szkoleniach, dlatego powinieneś/powinnaś być gotowy/a na ciągłe doskonalenie swoich umiejętności i poszerzanie wiedzy.


 

Jak zdobyć taki zawód? 

Aby uzyskać uprawnienia do wykonywania tego zawodu, możesz zgłosić się bezpośrednio do jednostki straży pożarnej. Przyjęcia do służby przygotowawczej dokonywane są w miarę posiadanych etatów przez komendanta wojewódzkiego lub powiatowego (miejskiego) kierownika jednostki Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Postępowanie kwalifikacyjne obejmuje ocenę kandydatów na podstawie złożonych dokumentów, rozmowy oraz testów sprawnościowych. Starając się o przyjęcie, musisz spełniać określone wymagania, które reguluje ustawa o Państwowej Straży Pożarnej (m.in. wykształcenie średnie, obywatelstwo polskie, niekaralność, korzystanie z pełni praw publicznych). Dodatkowym atutem może być np. udokumentowane członkostwo w Ochotniczej Straży Pożarnej. Te osoby, które pomyślnie przejdą rekrutację, są przyjmowane do PSP i mianowane na 3 lata. Po upływie tego okresu są mianowane na stałe.

Inną możliwością podjęcia służby w strukturach straży pożarnej jest ukończenie szkoły aspiranckiej, a w efekcie pozyskanie tytułu technika pożarnictwa i stopień młodszego aspiranta PSP (szczegółowe dane dotyczące egzaminów wstępnych znajdziesz na stronach internetowych szkół pożarniczych: www.cspsp.pl, www.sapsp.pl, www.sapsp.edu.pl).

Trzecią opcją są studia wyższe w Szkole Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie. Absolwenci tej szkoły otrzymują tytuł inżyniera pożarnictwa lub magistra inżyniera pożarnictwa i stopień służbowy młodszego kapitana PSP. .

W zawodzie strażaka istnieje możliwość awansu, która zależy przede wszystkim od uzyskania odpowiedniego doświadczenia i nienagannego wypełniania powierzonych obowiązków. Kolejne stopnie to: szeregowe – starszy strażak; podoficerskie – sekcyjny, starszy sekcyjny, młodszy ogniomistrz, ogniomistrz, starszy ogniomistrz; aspiranckie – młodszy aspirant, aspirant, starszy aspirant, aspirant sztabowy; oficerskie – młodszy kapitan, kapitan, starszy kapitan, młodszy brygadier, brygadier, starszy brygadier, nadbrygadier, generał brygadier.


 

Przydatne linki 

Więcej informacji o zawodzie pracownika ochrony znajdziesz w serwisie DORADCA 2000.

Warto zobaczyć:

  • www.straz.gov.pl – Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej.
  • www.zosprp.pl – Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.


 

Zawody pokrewne

- baza praca-enter -
- baza zewnętrzna -

Komentarze

Jak się można dostać na Strażaka co trzeba ukończyć