« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Inżynier procesu

Inna nazwa: technolog produkcji
zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
FPM/Thinkstock
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Inżynier procesu zajmuje się rozwijaniem i wdrażaniem nowych technologii do procesu produkcyjnego. Najpierw jednak organizuje cały proces produkcyjny, uwzględniając wielkość zamówienia i jego strukturę, właściwości surowców, wyposażenie techniczne i zdolności produkcyjne zakładu oraz kwalifikacje załogi. Jest odpowiedzialny za zaprojektowanie poszczególnych linii produkcyjnych, sporządzenie harmonogramów produkcji, nadzór nad ich wykonaniem, a także za kontrolę jakości półproduktów i gotowych wyrobów. Dodatkowo dba o zapewnienie pełnej sprawności oraz właściwego funkcjonowania maszyn i urządzeń. Ingeruje w zaplanowany proces technologiczny i zmienia jego parametry w związku z ewentualną awarią urządzeń, zmianą właściwości surowców oraz wielkości zamówienia. Gromadzi również dane służące do opracowania dokumentacji inżynieryjnej, dokonania analizy wykonalności projektu oraz tworzenia kalkulacji wyrobu. Ponadto sporządza projekt usprawnień technologicznych i proponuje nowe rozwiązania optymalizujące proces produkcji.

Należy jednak dodać, że szczegółowy zakres czynności tego specjalisty uzależniony jest od branży, w której pracuje oraz od konkretnego zakładu produkcyjnego.

Praca inżyniera procesu wiąże się z intensywnymi kontaktami z ludźmi, zarówno z podwładnymi jak i przełożonymi. Specjalista ten odpowiedzialny jest za organizację i nadzór czynności oraz przeszkolenie podległych mu ludzi. Na co dzień współdziała z pracownikami działu technicznego (podczas projektowania i uruchomienia linii produkcyjnych), z pracownikami działu zamówień i magazynu (przy realizacji potrzeb materiałowych i kontroli poziomu zapasów) oraz z pracownikami działu jakości (monitorując zachowanie odpowiedniego poziomu jakości produktów/usług). Jego bezpośrednim przełożonym jest główny technolog zakładu, z którym konsultuje wyniki analiz laboratoryjnych i przedstawia mu raporty.

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Typowym środowiskiem pracy inżyniera procesu jest standardowe pomieszczenie biurowe, hala produkcyjna, magazyn lub laboratorium. W takich miejscach możesz się spotkać z wysokim stopniem hałasu i wibracji, bardzo wysoką lub niską temperaturą. Możesz być także narażony na kontakt z gazami i pyłami. W związku z tym wymogi bezpieczeństwa i higieny pracy nakładają obowiązek używania m.in. fartucha, obuwia ochronnego, okularów, gumowych rękawic i nakrycia głowy.

Podczas wykonywania codziennych obowiązków inżynier posługuje się urządzeniami do pracy biurowej tj. komputerem z odpowiednim oprogramowaniem, drukarką czy kalkulatorem, jak również specjalistycznymi przyrządami do badania jakości produkcji, np. mikroskopem. Ponadto korzysta z dokumentacji konstrukcyjnej i technologicznej linii produkcyjnych, receptur wyrobów i norm produkcji.

Technolog produkcji powinien być przygotowany na pracę w nietypowych godzinach, gdyż wiele zakładów przemysłowych działa na trzy zmiany, także w niedzielę i w święta.

Praca na tym stanowisku wymaga dobrego stanu zdrowia, pełnej sprawności ruchowej oraz prawidłowo rozwiniętych zmysłów. W związku z tym od kandydatów do pracy w zawodzie inżynier procesu wymaga się nienagannej kondycji fizycznej oraz bardzo dobrych wyników badań lekarskich.

Umiejętności i styl pracy 

Aby sprawdzić się w zawodzie inżyniera procesu, potrzebujesz wysokiego poziomu inwencji i kreatywności. Niezbędna jest także orientacja na zadania, zdolność logicznego myślenia oraz dostrzegania związków przyczynowo-skutkowych. Nie do zastąpienia jest wiedza i doświadczenie w uruchamianiu produkcji nowych wyrobów, a także umiejętność planowania i monitorowania ich kosztów i efektywności.

Powinnaś/powinieneś odznaczać się dokładnością i systematycznością, co jest szczególnie istotne przy wychwytywaniu zaburzeń w przebiegu procesu technologicznego, a także zdolnością rozwiązywania problemów oraz umiejętnością podejmowania szybkich, ale i rozważnych decyzji, zwłaszcza w przypadku awarii linii produkcyjnej. Nierzadko będziesz musiała/musiał zmierzyć się z sytuacjami, w których konieczny będzie nadzór kilku zadań jednocześnie, stąd liczy się zdolność koncentracji na danym zagadnieniu przy zachowaniu elastyczności i podzielności uwagi.

Nie może Ci zabraknąć umiejętności pracy zespołowej oraz komunikatywności. Wymagane jest również skuteczne porozumiewanie się przy pomocy pisma, gdyż czeka Cię sporządzanie licznych raportów i dokumentacji. Dodatkowo powinnaś/powinieneś charakteryzować się opanowaniem, odpornością na stres oraz talentem organizatorskim. Niezbędna jest zdolność egzekwowania poleceń, motywowania podwładnych do bardziej efektywnej pracy, a także instruowania ich czy przeszkalania, jeśli zajdzie taka potrzeba. Niebagatelne znaczenie ma również wysokie poczucie odpowiedzialności, gdyż technolog sprawuje pieczę nad bezpieczeństwem pozostałych pracowników, przebiegiem produkcji oraz powierzonymi mu surowcami i maszynami.

Jak zdobyć taki zawód? 

Kandydaci do pracy na tym stanowisku powinni posiadać rozległą wiedzę z zakresu rozwoju i doskonalenia procesów produkcji, bardzo dobrze znać dokumentację procesową i rysunek techniczny. W zależności o specyfiki zakładu przydatna jest także znajomość programów służących do projektowania np. AutoCad i Solid Works oraz sterowników programowalnych PLC. Takie przygotowanie mogą zapewnić jedynie wyższe studia inżynierskie. Pracodawcy wymieniają najbardziej pożądane kierunki, wśród których znajduje się: zarządzanie i inżynieria produkcji, automatyka i robotyka, inżynieria chemiczna i procesowa czy elektrotechnika (odpowiednią uczelnię techniczną możesz znaleźć w serwisie kierunkistudiów.pl). Ponadto niezbędna jest wiedza branżowa związana z wybraną gałęzią przemysłu (np. motoryzacją, przetwórstwem tworzyw sztucznych, przemysłem spożywczym). Przy tym nieodzowna jest znajomość technicznego języka angielskiego.

Dodatkowo każdy kandydat do pracy w tym zawodzie powinien pamiętać o gotowości do ciągłego uczenia się i podnoszenia kwalifikacji.

Przydatne linki 

Wiele informacji na temat zawodu inżynier procesu znajdziesz w katalogu zawodów zamieszczonym w Wirtualnym Informatorze Maturzysty.

Warto zobaczyć:

  • eGospodarka.pl – to portal, na którym sprawdzisz, ile zarabia inżynier procesu.
  • szkolenia.tqmsoft.com – tu znajdziesz szkolenia doskonalące dedykowane dla grupy inżynierów procesu, m.in. projektowanie procesów wytwarzania z elementami montażu czy analiza FMEA procesów produkcyjnych za pomocą programu APIS IQ-RM.