« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Mediator  / mediatorka

zawód rozwojowyzawód rozwojowy
zawód, co do którego przewiduje się w przyszłości wysokie zapotrzebowanie na rynku pracy
FPM/Thinkstock
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Mediator to osoba, która zawodowo zajmuje się pomocą w dojściu do porozumienia stronom konfliktu. Rozstrzygnięcie sporu powinno być akceptowalne dla obu stron. Mediacja przeprowadzana jest poza salą sądową według ściśle określonych procedur. Zanim dojdzie do pierwszej rozprawy sędzia wskazuje mediatora i proponuje skorzystanie z jego usług. Strony mogą przyjąć tę propozycję i zaakceptować wybór albo wskazać innego mediatora. Całe postępowanie mediacyjne powinno trwać nie dłużej niż 30 dni, choć zdarza się, że jest zakończone już po kilkunastu godzinach. Mediacje stosowane są w różnego typu sporach, m.in. karnych, cywilnych, gospodarczych, rodzinnych lub w sytuacji konfliktu między pracodawcą a pracownikiem. W przypadku spraw cywilnych, gospodarczych i rodzinnych wypracowane w toku mediacji rozwiązanie jest zwykle zatwierdzane przez sąd, chyba że jest niezgodne z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Natomiast w sprawach karnych i dotyczących nieletnich sąd może wziąć pod uwagę warunki ugody, lecz nie jest związany postanowieniami mediacji.

Gdy strony konfliktu zdecydują się na udział w mediacjach, specjalista ma za zadanie nawiązać z nimi kontakt, przedstawić kolejne etapy postępowania i uzyskać ich zgodę na udział w mediacjach. Następny krok to ustalenie miejsca i terminu spotkania, podczas którego dokonywana jest diagnoza konfliktu oraz wybierana jest najbardziej odpowiednia strategia mediacji. Rola mediatora sprowadza się do ułatwienia wymiany poglądów między stronami konfliktu, jak również do pomocy w określeniu rzeczywistej istoty sporu, potrzeb i oczekiwań obydwu stron. Mediator poprzez formułowanie i zadawanie pytań naprowadza uczestników konfliktu na drogę poszukiwania konstruktywnych rozwiązań. Postępowanie mediacyjne kończy się sformułowaniem ugody zaakceptowanej przez obie strony i sporządzeniem protokołu.

Mediatorzy najczęściej pracują indywidualnie, czasami w parach. Jednak początkujący specjaliści prowadzą spotkania w obecności superwizora, od którego otrzymują informacje zwrotne i przykłady postępowania w podobnych sytuacjach. Ponadto mediatorzy współpracują z prokuratorami, sędziami i policjantami.

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

W zawodzie mediatora pracy będziesz szukać w sądach, bankach lub firmach ubezpieczeniowych. Możesz również zdecydować się na założenie własnej firmy oferującej usługi mediacyjne. Swoją pracę będziesz wykonywać w pomieszczeniach biurowych, znajdujących się poza budynkiem sądu. Ważne, aby było to miejsce komfortowe dla klientów, zapewniające im atmosferę bezpieczeństwa i prywatności.

Mediator najczęściej prowadzi spotkanie z obydwiema stronami, podczas którego wspólnie definiowana jest istota konfliktu i określane warunki ugody. Zdarza się jednak, że zwaśnione strony nie chcą spotkać się przy wspólnym stole – wówczas nie dochodzi do bezpośredniego spotkania klientów. Mediator przyjmuje wtedy rolę pośrednika i przekazuje stronom wzajemne stanowiska oraz propozycje rozwiązań.

Czas pracy mediatora jest dość elastyczny, w dużej mierze zależy od ilości przyjętych postępowań oraz od tego, w jakim stopniu skomplikowany jest spór i jakie jest nastawienie każdej ze stron na osiągnięcie porozumienia. W przypadku firm konsultingowych klienci mają możliwość wyboru terminu i godziny mediacji tak, aby spotkanie odbywało się w dogodnym dla wszystkich czasie. Wynagrodzenie mediatora jest uzależnione od ilości przepracowanych godzin lub dni (tzw. wynagrodzenie godzinowe lub ryczałtowe – dniówki).

Kandydatom do pracy na tym stanowisku nie stawia się szczególnych wymagań zdrowotnych, jednak z uwagi na codzienne kontakty z ludźmi wskazana jest dobra sprawność narządu słuch i wzroku. Ważna jest również dbałość o wizerunek zewnętrzny – schludny wygląd i ubiór oraz stosowne zachowanie. Przeciwwskazaniem do pracy w zawodzie mediatora są przewlekłe choroby skórne rąk i twarzy oraz zaburzenia psychiczne.

Szansę na rozwój zawodowy mediatora stanowi udział w szkoleniach i kursach rozwijających kompetencje zawodowe. Tego typu formy doskonalenia proponowane są m.in. przez Polskie Centrum Mediacji. Doświadczony mediator może przyjąć rolę superwizora.

Umiejętności i styl pracy 

Ze względu na bardzo dużą intensywność kontaktów społecznych w tym zawodzie powinnaś/powinieneś dysponować wysokim poziomem kompetencji interpersonalnych – łatwością w budowaniu relacji, komunikatywnością oraz umiejętnością współpracy. Ponadto niezbędna jest zdolność aktywnego słuchania oraz umiejętność powstrzymania się od wydawania własnych ocen i osądów. W swojej pracy mediator powinien stosować się do zasad wynikających z Kodeksu Etyki Mediatora. Należą do nich: dobrowolność, bezstronność, poufność, neutralność oraz wzajemny szacunek. Ważną cechą jest również uczciwość, zwłaszcza dotycząca przyjmowania spraw do mediacji, w których stronami są znajomi lub krewni mediatora.

Nierzadko pojawią się sytuacje, w których możesz być narażona/narażony na agresywne zachowanie i negatywne emocje swoich klientów. W związku z tym niezbędne jest opanowanie, odporność emocjonalna i zdolność do sprawnego działania w sytuacjach stresowych. Musisz odznaczać się także dokładnością, gotowością do przestrzegania procedur, a jednocześnie elastycznością pozwalającą na dostosowanie się do zmieniających się okoliczności w postępowaniu.

Osoba pracująca jako mediator zobowiązana jest również do zachowania tajemnicy zawodowej, dlatego niezwykle ważna jest dyskrecja i odpowiedzialność.

Jak zdobyć taki zawód? 

Aby zostać profesjonalnym mediatorem konieczne jest ukończenie studiów wyższych. Preferowane kierunki to: psychologia, socjologia, komunikacja społeczna, pedagogika lub prawo. Odpowiednią uczelnię możesz znaleźć na stronie www.kierunkistudiow.p. Dodatkowo wymagane są studia podyplomowe proponowane przez kilka uczelni w Polsce np. Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie, Wyższą Szkołę Zarządzania „Edukacja” we Wrocławiu czy Katolicki Uniwersytet Lubelski. Alternatywną formą do studiów podyplomowych jest udział w szkoleniu tematycznym, oferowanym przez Polskie Centrum Mediacji lub Centrum Mediacji Partners Polska.

Uczestnicy poznają zagadnienia teoretyczne z zakresu psychologii komunikacji, konfliktu i stresu oraz zyskują podstawowe informacje dotyczące prawa cywilnego, gospodarczego, karnego, rodzinnego, jak również prawa pracy i spraw nieletnich. W programie znajdują się takie przedmioty jak kultura żywego słowa, socjoterapia czy etyka. Jednak przede wszystkim dominują zajęcia warsztatowe i symulacyjne. Studenci biorą udział m.in. w treningach asertywności, autoprezentacji i mediacji. Po uzyskaniu dyplomu lub certyfikatu poświadczającego zdobycie odpowiednich kwalifikacji, absolwenci mogą starać się o wpis na listę stałych mediatorów sądowych. W ten sposób zyskują możliwość prowadzenia mediacji z polecenia sądu okręgowego.

Warto wiedzieć, że polskim mediatorem sądowym może zostać tylko osoba, która ukończyła 26 lat, biegle włada językiem polskim i posiada obywatelstwo polskie, korzysta w pełni z praw cywilnych i obywatelskich oraz nie była karana za przestępstwo umyślne. Te szczegółowe warunki określa Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych.

Przydatne linki 
  • www.mediacja.com – to serwis informacyjny o mediacji. Znajdziesz tu m.in. informacje na czym polega mediacja, jakie są jej zasady, jaką rolę pełni mediator. Dowiesz się w jakich sprawach stosuje się mediację, a kiedy lepiej wybrać inne rozwiązania. Na stronie omówione są poszczególne etapy mediacji oraz wskazówki jak się do nich przygotować. W serwisie zamieszczane są najbardziej aktualne artykuły z prasy, Internetu oraz fragmenty programów telewizyjnych.
  • www.mediacje-ksm.pl – to oficjalna strona Krajowego Stowarzyszenia Mediatorów, które jest organizacją non-profit zajmującą się propagowaniem rozwiązywania konfliktów za pomocą mediacji oraz innych pozasądowych metod rozwiązywania sporów, działalnością edukacyjną w tym zakresie, a także świadczeniem profesjonalnych usług mediacyjnych.
  • www.psmg.pl – to portal Polskiego Stowarzyszenia Mediacji Gospodarczej, które zajmuje się promocją idei mediacji jako sposobu rozwiązywania sporów w biznesie. Członkami Stowarzyszenia są prawnicy, mediatorzy, dziennikarze, pracownicy naukowi i menadżerowie.

Zawody pokrewne

- baza praca-enter -
- baza zewnętrzna -