« Powrót do listy zawodów
Picture illustrating a profession

Żołnierz zawodowy

Inna nazwa: wojskowy
© Oleg_Zabielin - Fotolia.com
Wersja do wydruku
Co robi i dla kogo?

Żołnierz zawodowy to osoba, która pełni służbę w siłach zbrojnych danego państwa. Jego głównym zadaniem jest obrona granic własnego kraju. Może się jednak zdarzyć, że uczestniczy w działaniach bojowych poza jego terytorium – gdy jego kraj jest agresorem albo występując w siłach szybkiego reagowania, w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania. Żołnierz może również brać udział w tzw. misjach pokojowych, których celem jest rozwiązywanie konfliktów i zapobieganie wojnom domowym w regionach nieustabilizowanych.

Trudno jest wymienić wszystkie szczegółowe czynności wykonywane przez żołnierzy, bowiem zależą one przede wszystkim od ich stopnia wojskowego (np. szeregowy, kapral, plutonowy, sierżant, porucznik, kapitan, generał, marszałek) oraz rodzaju służby: Wojska Lądowe, Siły Powietrzne, Marynarka Wojenna, Wojska Specjalne, Żandarmeria Wojskowa.

Warto jednak zaznaczyć, że żołnierze sprawują ważną funkcję nie tylko w czasie konfliktów zbrojnych czy wojen, ale także w czasie pokoju. Wówczas pełnią warty przy obiektach o szczególnym znaczeniu, pomagają cywilom dotkniętym skutkami klęsk żywiołowych lub wielkich katastrof (np. powodzi, rozległych pożarów). Specjalistyczne formacje przydają się także do realizacji innych celów, np. wojska inżynieryjne budują mosty i drogi, saperzy rozbrajają znalezione niewybuchy, czy też wysadzają domy przeznaczone do rozbiórki. Jednym z podstawowych zadań wojska jest również testowanie nowych rozwiązań technicznych, informatycznych oraz tych z zakresu automatyki przemysłowej. W pierwszej kolejności nowe technologie sprawdzane są przez żołnierzy, aby potem można stosować je w przemyśle. Ponadto żołnierze są zobowiązani do pomocy w utrzymaniu porządku  w kraju,  w którym służą. Najbardziej skrajnym przypadkiem użycia wojska w działaniach wewnątrz macierzystego państwa jest wprowadzenie stanu wojennego, który może być spowodowany zarówno wewnętrznymi, jak i zewnętrznymi czynnikami.

Praca żołnierza przede wszystkim ma charakter zespołowy i to niezależnie od stanowiska. Wojskowi na co dzień kontaktują się ze swoimi współtowarzyszami z oddziału, zwierzchnikami, przedstawicielami innych służb mundurowych czy po prostu ze zwykłymi obywatelami.


 

Gdzie pracuje i w jakich warunkach? 

Jeżeli zdecydujesz się na pracę w tym zawodzie, możesz zostać zatrudniony tylko przez jednego pracodawcęWojsko Polskie. Nie oznacza to jednak wykonywania tych samych zadań przez cały czas, bowiem służbę wojskową można pełnić w różnych jednostkach i oddziałach zarówno w kraju, jak i za granicą.

Trudno jednoznacznie określić warunki pracy żołnierza zawodowego. Zależą one przede wszystkim od jego specjalizacji oraz przydziału. Inny charakter pracy będzie miała służba w wojskowym szpitalu, inny w jednostkach wojskowych na stanowiskach dowódczo-technicznych i technicznych, a jeszcze inny w wojskowych placówkach naukowo-badawczych. Musisz jednak zdawać sobie sprawę, że zawsze będziesz funkcjonował w silnie zhierarchizowanej strukturze, gdzie będziesz obowiązany do bezwzględnego przestrzegania regulaminów i wykonywania rozkazów, także tych wymagających zmiany miejsca zamieszkania i pobytu.

Swoje codzienne obowiązki będziesz wykonywał w specjalnym umundurowaniu, którego rodzaj będzie uzależniony od pełnionej służby. Inaczej wygląda strój galowy, wyjściowy lub ćwiczebny dla żołnierza Wojsk Lądowych czy Sił Powietrznych. Warto dodać, że każdy element umundurowania jest precyzyjnie opisany, łącznie ze sposobem i okolicznościami jego noszenia.

Wymiar czasu pracy żołnierzy zawodowych określa Ustawa o służbie wojskowej. Przepisy mówią, że wymiar czasu służby żołnierzy zawodowych jest określony ich zadaniami. Powinny być one ustalane przez przełożonych w taki sposób, aby można je wykonać w ramach czterdziestu godzin służby w pięciodniowym tygodniu. Wykonywanie czynności zawodowych nie może przekraczać przeciętnie czterdziestu ośmiu godzin w tygodniu, w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym. W zamian za czas służby przekraczający czterdzieści godzin w tygodniu, żołnierzowi przysługuje czas wolny od służby w takim samym wymiarze. Należy również dodać, że wojskowym przysługuje prawo do przynajmniej jedenastu godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie oraz dwudziestu czterech godzin nieprzerwanego odpoczynku w okresie siedmiodniowym.

Praca w tym zawodzie wymaga doskonałej kondycji fizycznej i nienagannego stanu zdrowia. Bardzo ważny jest dobry wzrok, słuch i węch, szczególnie w sytuacjach prowadzenia oględzin lub obserwacji w terenie. Ponadto niezbędna jest wysoka sprawność narządu równowagi, prawidłowa koordynacja wzrokowo-ruchowa i szybki refleks.

Nie można zapomnieć, że wykonywanie czynności zawodowych wiąże się bardzo często z odczuwaniem długotrwałego stresu i napięcia psychicznego. Dlatego jest to grupa zawodowa szczególnie narażona na poważne trudności zdrowotne, takie jak nadciśnienie tętnicze, przewlekłe nerwice czy silne zaburzenia lękowe, np. PTSD.


 

Umiejętności i styl pracy 

Jeżeli pragniesz zostać zawodowym żołnierzem, powinieneś/powinnaś zadbać nie tylko o nienaganną kondycję fizyczną i dobry stan zdrowia, ale także zastanowić się, czy posiadasz odpowiednie predyspozycje osobowościowe. I tak na przykład, ważną cechą żołnierza jest posłuszeństwo, zdyscyplinowanie i gotowość do wykonywania rozkazów. Niezwykle istotna jest umiejętność współpracy z innymi i komunikatywność. Nie może Ci również zabraknąć poczucia odpowiedzialności za współtowarzyszy oraz powierzoną broń i sprzęt, który może wyrządzić krzywdę osobom postronnym.

Praca w wojsku wymaga umiejętności jasnego i poprawnego formułowania wypowiedzi. Jest ona potrzebna przy zdawaniu relacji z wykonanych zadań, pisaniu raportów czy prowadzeniu korespondencji. Kolejne niezbędne cechy to lojalność i dyskrecja, gdyż informacje zdobywane przez żołnierza są poufne.

Ważna jest też wytrwałość, opanowanie oraz odporność na stres i  pracę w trudnych, często niebezpiecznych warunkach. A z tym wiąże się duża odwaga i gotowość do podjęcia ryzykownych działań, nawet za cenę narażenia własnego zdrowia i życia.

Wykonywanie czynności operacyjnych będzie wymagało od ciebie dokładności, skrupulatności oraz spostrzegawczości. Oprócz tego będziesz potrzebować sporych uzdolnień technicznych i dużej wiedzy w tym zakresie, bowiem stale będziesz mieć do czynienia z coraz nowszymi urządzeniami i technologiami stosowanymi w wojsku.

Jeśli będziesz pełnić funkcje kierownicze, szczególnie istotna będzie umiejętność planowania, dobra organizacja pracy, samodzielność, zdolności przywódcze, a także zdolność do podejmowania szybkich decyzji oraz egzekwowania wydanych rozkazów.


 

Jak zdobyć taki zawód? 

Jeśli chcesz wstąpić w szeregi polskiej armii, musisz spełnić podstawowe wymagania, tzn. mieć ukończony 18-nasty rok życia, posiadać obywatelstwo polskie, być osobą niekaraną. Ponadto konieczna jest odpowiednia zdolność fizyczna i psychiczna do podjęcia służby (jest ona weryfikowana podczas testów kwalifikacyjnych) oraz umiejętność podporządkowania się dyscyplinie wojskowej.

Przyjęcie kandydata do zawodowej służby wojskowej odbywa się na zasadzie dobrowolnego zgłoszenia. Każdy chętny musi przejść wieloetapowy proces rekrutacyjny składający się m.in. z: rozmowy wstępnej, testu sprawności fizycznej oraz testów psychologicznych. Jednak dokładne wymagania uzależnione są od rodzaju korpusu, do którego się startuje. I tak na przykład, osoba ubiegająca się o powołanie do korpusu oficerów zawodowych powinna posiadać:

  • wykształcenie średnie – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na studia I stopnia albo
  • dyplom ukończenia studiów wyższych – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na szkolenie oficerskie w ramach 12-miesięcznego studium, albo
  • dyplom ukończenia studiów wyższych w specjalistycznej dziedzinie (np. informatyce, medycynie) – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na szkolenie oficerskie w ramach 3-miesięcznego studium.

Szkolenia oficerskie można ukończyć w jednej z czterech szkół:

Trzeba jednak pamiętać, że uczelnie wojskowe stosują surowe kryteria przyjęcia. Egzaminy są trudne i mają na celu wyłonienie najlepszych kandydatów. Już na wstępie rekrutacji należy być przygotowanym na wojskowy rygor.

W każdej szkole wojskowej przedmioty podzielone są na trzy grupy: wykształcenia ogólnego, specjalistycznego i kierunkowego. Mianem ogólnych określa się nie tylko przedmioty humanistyczne (języki, psychologia, socjologia, historia, ekonomia), ale i ścisłe (matematyka, fizyka, chemia). Za specjalistyczne uważa się przedmioty wojskowe i ogólnowojskowe, tj. przedmioty praktyczne – musztra, regulaminy oraz teoretyczne – taktyka. Wreszcie zajęcia kierunkowe obejmują przedmioty techniczne lub medyczne.

Niezwykle dużą uwagę przywiązuje się do lektoratów, gdyż tylko bardzo dobra znajomość języków obcych pozwala myśleć o karierze w międzynarodowych służbach zbrojnych. Oprócz nauki na uczelni studenci uczestniczą w poligonach – czyli zajęciach organizowanych bezpośrednio w jednostce wojskowej.

Pozostaje dodać, że przepisy prawa szczegółowo regulują możliwości awansu, który jest zależny zarówno od stażu służby, jak i od wykształcenia żołnierza. Osoby z wykształceniem zawodowym mogą po służbie zasadniczej ubiegać się o nadterminowe zatrudnienie. Zostają wtedy zatrudnieni jako specjaliści wojskowi. Najwyższe, co mogą osiągnąć w armii, to stanowisko dowódcy drużyny. Osoby z wykształceniem średnim mają szanse zostać oficerami. W trakcie służby trafiają do szkół podoficerów i po ukończeniu zostają oficerami. W dalszej kolejności mogą starać się o służbę nadterminową, a później o służbę kontraktową. Po ukończeniu szkół podoficerskich kandydat ma możliwość dalszego kształcenia i np. ukończenia szkoły wyższej. Wykształcenie wyższe otwiera drogę do awansów na wysokie stanowiska dowódcze.


 

Przydatne linki 

Warto zobaczyć:

  • www.wojskowe.info – serwis informacyjny dla kandydatów do Wojska Polskiego. Na stronie znajdziesz najnowsze i zawsze aktualne informacje o tym, jak dostać pracę w wojsku, do jakiej szkoły wojskowej aplikować, jak zostać żołnierzem Narodowych Sił Rezerwowych (NSR).
  • portal-mundurowy.pl – portal informacyjny założony przez Fundację „Promilitaria XXI”. Na stronie można przeczytać artykuły dotyczące służby przygotowawczej i NSR, zapoznać się z ofertą szkół oficerskich czy skorzystać z poradnika weterana.
  • www.wojsko-polskie.pl – strona Wojska Polskiego, która zawiera m.in. informacje na temat służb zbrojnych RP, Narodowych Sił Rezerwowych, działalności wychowawczej prowadzonej przez żołnierzy, współpracy ze społeczeństwem oraz obowiązujące akty prawne.
  • www.wp.mil.pl – strona Ministerstwa Obrony Narodowej, za pośrednictwem której możesz śledzić najnowsze informacje dotyczące polityki obronnej RP, uzbrojenia armii polskiej czy sprawdzić jak przebiega służba wojskowa poza granicami kraju.


 

Zawody pokrewne

- baza praca-enter -
- baza zewnętrzna -